అధర్వవేదానికి ముందుమాట
హిందూ ధర్మశాస్త్రాలలో అత్యంత పవిత్రమైన మరియు ప్రధానమైన నాలుగు వేదాలలో ఒకటైన అధర్వవేదం ప్రత్యేకమైన స్థానం కలిగి ఉంది. ఇది ఋగ్వేదం, యజుర్వేదం, సామవేదంలతో పాటు నాల్గవ వేదంగా పరిగణించబడుతుంది. “అథర్వణ” అనే ఋషుల ద్వారా ఈ వేదం ఉద్భవించిందని చెబుతారు. అందుకే దీనిని “అధర్వవేదం” అని పిలుస్తారు., ఇతర వేదాలు ప్రధానంగా యజ్ఞాదులు, దేవతా స్తుతులపై కేంద్రీకృతమై ఉండగా, అధర్వవేదం ప్రజల దైనందిన జీవితం, ఆరోగ్యం, శత్రు నివారణ, శాంతి, మాయాజాలం, వైద్యం, సంపద, రక్షణ మొదలైన అంశాలపై మంత్రాలతో నిండి ఉంది. అందుకే దీనిని ప్రయోగాత్మక వేదం అని కూడా పిలుస్తారు, అధర్వవేదం మొత్తం 20 కాండాలుగా విభజించబడింది. ప్రతీ కాండా అనేక సూక్తాలను (మంత్రాలను) కలిగి ఉంటుంది. ఈ మంత్రాలు పాఠకుని శారీరక, మానసిక, సామాజిక శ్రేయస్సును దృష్టిలో పెట్టుకొని నిర్మితమయ్యాయి.
ఈ వేదంలో ముఖ్యంగా కనిపించే మంత్రాలు:
- శాంతి మంత్రాలు
- ఆరోగ్య రక్షణ మంత్రాలు
- శత్రు నివారణ మంత్రాలు
- సంపద మరియు ఆయురారోగ్య లాభాలకు సంబంధించిన మంత్రాలు
ఈ గ్రంథాన్ని పఠించేటప్పుడు వేద మంత్రాలను ముందుగా సంస్కృతంలో యథాతథంగా ఉచ్చరించాలి. ఆ తర్వాత వాటికి తెలుగు లిపిలో ఉచ్ఛారణ, సులభమైన తెలుగు అర్థం, చివరగా ఆ లో వ్యక్తమైన భావం/భావం ఇచ్చి చదువరులకు సంపూర్ణంగా అర్థమయ్యేలా చేయాలి, ఈ పవిత్రమైన వేదాన్ని చదవడం ద్వారా మనకు శాంతి, రక్షణ, ఆరోగ్యం, ధైర్యం లభిస్తాయి. కనుక ప్రతి శ్లోకాన్ని గౌరవంతో, భక్తితో చదవాలి.
ॐ
ఓం శం నో దేవీరభిష్టయ ఆపో భవంతు పీతయే |
శంయోరభి స్రవంతు నః ||
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 1 వ సూక్తం
శ్లోకం 1: “యే త్రిషప్తాః పరియంతి విశ్వా రూపాణి బిభ్రతః।
వాచస్పతిర్ బలా తేషాం తన్వో అద్య దధాతు మే॥”
అర్థం : ఈ ప్రపంచంలోని అన్ని రూపాలను ధరించి విస్తరించిన “త్రిషప్త” అనే శక్తులు ఉన్నాయిని పేర్కొంటోంది. ఆ శక్తుల బలాన్ని, శరీరంలోని శక్తిని, వాచస్పతి (వాక్కు యొక్క అధిపతి) అనే దేవుడు నాకిప్పుడు ప్రసాదించుగాక అని ప్రార్థన.
భావం : ఈ శక్తులయిన “త్రిషప్త” (త్రయం మరియు సప్తకం – అనగా 3 గుణాలు, 7 లోకాల వంటి ఆధ్యాత్మిక అర్థాలు కలగలసినవి) ద్వారా వచ్చిన సర్వశక్తులను మన శరీరానికి అందించాలని ప్రార్థిస్తుంది. ముఖ్యంగా, వాక్శుద్ధి, జ్ఞానశక్తి, మరియు శారీరక బలాన్ని కోరుతూ – ఈ శక్తివంతమైన ఆరోగ్యమంతా మరియు మేధస్సును ఆకర్షించేందుకు ఉపయోగపడుతుంది.
శ్లోకం2: “పునరేహి వచస్పతే దేవేన మనసా సహ ।
వసోః పతే ని రమయ మయ్యేవాస్తు మయి శ్రుతమ్ ॥”
అర్థం: ఓ వాచస్పతీ! దేవుడితో పాటు మళ్లీ రా, ఓ శ్రేయస్సు దాతా! నా లోపలే నిలిచిపో, నేనెరిగిన జ్ఞానం కూడా నాలోనే ఉండిపోవాలి.
భావం: ఈ ద్వారా గొప్ప జ్ఞానం వచ్చి మనలో స్థిరంగా ఉండాలని, మనం దానితో ఆనందంగా ఉండాలని ప్రార్థన ఉంది.
శ్లోకం 3: “ఇహైవాభి వితనూభే ఆనీ ఇవ జ్యయా ।
వాచస్పతిర్ ని యచ్ఛతు మయ్యేవాస్తు మయి శ్రుతమ్ ॥”
అర్థం: ఇక్కడే నా శరీరాన్ని రెండు ధనుష్కాల్లా విస్తరించు (అర్థం: బలవంతం చేయు). వాచస్పతి నా లోపలే ఉండాలి, నేనెరిగిన జ్ఞానమూ నాలోనే ఉండాలి.
భావం: శక్తివంతమైన జ్ఞానాన్ని మన శరీరంలో నింపాలని, అది నశించకుండా ఉండాలని చెప్పే ఇది.
శ్లోకం4: “ఉపహూతో వాచస్పతిర్ ఉపాస్మాన్వాచస్పతిర్హృయతామ్ ।
సం శ్రుతేన గమేమహి మా శ్రుతేన విరాధిషి ॥”
అర్థం: వాచస్పతి పిలవబడినవాడు. ఆయన మా దగ్గరకు వచ్చాలి, మనకు తెలిసిన జ్ఞానం మమ్మల్ని మంచి దారిలో నడిపించాలి. అది మమ్మల్ని తప్పుదారిలోకి తీసుకుపోవద్దు.
భావం: ఈ జ్ఞానం మనకు మంచి మార్గం చూపించాలని, చెడు దారికి తీసుకుపోకుండా చూడాలని వేడుకుంటుంది.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 2 వ సూక్తం
శ్లోకం1: విద్యా శరస్య పితర పర్జన్యం భూరిధాయసం ।
విద్యోష్వస్య మాతర పృథివీం భూరివపసమ్ ॥
అర్థం: ఓ పర్జన్యుడా (వర్ష దేవుడా), నీవే బాణంలా వినాశన శక్తి ఉన్నవాడివి. నీవే మాకు తండ్రిలా దీవెనలిచ్చే వాడివి. ఓ భూమాతా, నీవే మాకు తల్లి లా, పుష్టిగా పెంచే వాడివి.
భావం: వర్షం మనకు జీవనాధారం. భూమి మనకి అన్నమూ పెంపకమూ. వీటిని తల్లి–తండ్రులుగా భావిస్తూ వందనం చేస్తారు.
శ్లోకం2: జ్యాఃకే పరిణో నమాశ్మాన తన్వః కృద్ధి ।
వీడవరీయోఽరాతీర్ అప ద్వేషస్య కృద్ధి ॥
అర్థం: ఓ వర్షదేవుడా! బాణం పేలకుండా మా శరీరాలను రక్షించు.వీరులా మా శత్రువులను పారద్రోలెయ్. ద్వేషాన్ని పోగొట్టు.
భావం: వర్షదేవుని ద్వారా శత్రువుల భయం లేకుండా ఉండాలని, శాంతి, రక్షణ కావాలని ప్రార్థన.
శ్లోకం3: వృక్షం యద్గావః పరిషస్వజానా అనుస్ఫురం శరం అర్చంత్యృభుం ।
శరుమస్మద్యావయ దిద్యూమింద్ర ॥
అర్థం: ఆవులు చెట్టు చుట్టూ తిరుగుతుంటే శత్రువులు బాణాలు ప్రయోగిస్తున్నారు,ఓ ఇంద్రా! ఆ బాణాలను మాలా కాకుండా తిప్పించు, శత్రువులపైనే పడేట్టు చేయు.
భావం: రక్షణ కోసం ఇంద్రునికి ప్రార్థన — శత్రువుల దాడులు మా మీద కాకుండా తిప్పి వేయమంటున్నారు.
శ్లోకం4: యథా ద్యా చ పృథివీ చా అంతస్తిష్ఠతి తేజనం ।
ఏవా రోగం చాస్రావం చా అంతస్తష్టతు ముజ్చ ఇత్ ॥
అర్థం: యిలా ఆకాశం-భూమి మధ్య తేజస్సు నిలిచి ఉన్నట్టు, అలాగే రోగం, రక్తస్రావం నా శరీరంలో నిలబడకుండా పోయిపోవాలి.
భావం: ఆరోగ్యానికి ప్రార్థన — వ్యాధులు, రక్తస్రావాలు శరీరాన్ని వదిలిపెట్టాలని కోరుతున్నారు.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 3 వ సూక్తం
శ్లోకం1: విద్మా శరస్య పితర పర్జన్య శతవృష్ణ్య ।
తేన తే తన్వే శం కరం పృథివ్యాం తే నిషేచనం బహిష్టై అస్తు బాలితి ॥
అర్థం: మేము బాణాల తండ్రివైన వర్షదేవుడి శక్తిని గుర్తించాం. ఆ శక్తి నీ శరీరానికి శాంతిని తీసుకురావాలి. నీ శరీరంలో ఏ వ్యర్థ పదార్థాలైనా ఉండి ఉంటే అవి బయటకు పోవాలి, చిన్నవాడివి (బాలుడివి) కాబట్టి శుభ్రంగా ఉండాలి.
భావం: విడువలేని వ్యర్థాల వల్ల వచ్చే శరీర సమస్యలు తొలగిపోవాలని ప్రార్థన.
శ్లోకం2: విద్యా శరస్య పితర మిత్రం శతవృష్ణ్య ।
తేన తే తన్వే శం కరం పృథివ్యాం తే నిషేచనం బహిష్టై అస్తు బాలితి ॥
అర్థం: మేము శత్రునాశక శక్తివంతుడైన మిత్ర దేవుడిని గుర్తించాం, ఆయన శక్తి నీ శరీరానికి శుభ్రతను ఇవ్వాలి, వ్యర్థ పదార్థాలు బయటకు వెళ్లాలి.
భావం: దేహ శుద్ధికి మిత్రుని శక్తిని ప్రార్థించటం.
శ్లోకం3: విద్యా శరస్య పితర వరుణ శతవృష్ణ్య ।
తేన తే తన్వే శం కరం పృథివ్యాం తే నిషేచనం బహిష్టై అస్తు బాలితి ॥
అర్థం: వరుణదేవుడి శక్తిని గుర్తించి, ఆయన శాంతి నీ శరీరానికి లభించాలని, వ్యర్థాలు తొలగించాలని కోరుతున్నారు.
భావం: శరీరంలోని చెడు పదార్థాలు వరుణుని ఆశీస్సులతో తొలగిపోవాలని కోరుట.
శ్లోకం4: విద్మా శరస్య పితర చంద్రం శతవృష్ణ్య ।
తేన తే తన్వే శం కరం పృథివ్యాం తే నిషేచనం బహిష్టై అస్తు బాలితి ॥
అర్థం: చంద్రుని శాంతియుత శక్తిని గుర్తించి, ఆమె శరీరానికి శాంతిని అందించాలని కోరుతున్నారు. నీలోని వ్యర్థాలు బయటకు పోవాలి.
భావం: శాంతిని కలిగించే చంద్రుని శక్తితో శరీరం శుభ్రంగా ఉండాలని ప్రార్థన.
శ్లోకం5: విద్యా శరస్య పితర సూర్య శతవృష్ణ్యం ।
తేన తే తన్వే శం కరం పృథివ్యాం తే నిషేచనం బహిష్టై అస్తు బాలితి ॥
అర్థం: సూర్యుడి ఉజ్జ్వల శక్తి నీ శరీరానికి ఆరోగ్యం ఇవ్వాలి. వ్యర్థాలు బయటకు వెళ్లిపోవాలి.
భావం: శరీరానికి ఆరోగ్యం ఇచ్చే సూర్యుని శక్తిని అభ్యర్థించడం.
శ్లోకం6: యదాంత్రేషు గవీన్యోర్యద్వస్తావధి సంశృతమ్ ।
ఏవా తే మూత్రం ముచ్యతాం బహిర్బాలితి సర్వకమ్ ॥
అర్థం: ఆవు శరీరంలో ఉండే ద్రవ పదార్థం ఎలా బయటకి వెళ్తుందో,అలానే నీ శరీరంలో ఉన్న మూత్రం (విష పదార్థం) మొత్తం బయటకి వెళ్లిపోవాలి.
భావం: శరీరంలోని మూత్రసంబంధిత సమస్యలు తొలగాలని ప్రార్థన.
శ్లోకం7: ప్ర తే భినద్య మేహనం వత్రే వేశంత్యా ఇవ ।
ఏవా తే మూత్రం ముచ్యతాం బహిర్బాలితి సర్వకమ్ ॥
అర్థం: ఒక రంధ్రం తెరిచినట్టుగా నీ మూత్ర మార్గం తెరచి అందులోని ద్రవం (విష పదార్థం) బయటకి రావాలి.
భావం: మూత్ర మార్గాల్లోని రుద్దులు తొలగి సహజంగా బయటకు రావాలని ప్రార్థన.
శ్లోకం8: విషితం తే వస్తిబలం సముద్రస్యోధధేరివ ।
ఏవా తే మూత్రం ముచ్యతాం బహిర్బాలితి సర్వకమ్ ॥
అర్థం: నీ వయుక్షేత్రంలో ఉండే బలమైన విషం (విష పదార్థాలు) సముద్రం నుంచి నీరు ఎలా వెలువడుతుందో అలా బయటకి రావాలి.
భావం: శరీరంలోని బలమైన వ్యర్థాలు సహజంగా బయటకు వెళ్లాలన్న ప్రార్థన.
శ్లోకం9: యథేషుకా పరాపతదవసృష్టాధి ధన్వనః ।
ఏవా తే మూత్రం ముచ్యతాం బహిర్బాలితి సర్వకమ్ ॥
అర్థం: ఎటువంటి అడ్డంకిలేని బాణం బహిరంగా పడిపోవడం లాంటిదిగా,నీ మూత్ర పదార్థం కూడా అడ్డుకోకుండా బయటకి వెళ్లిపోవాలి.
భావం: రుద్దులు లేకుండా మలమూత్ర విసర్జన జరగాలని ప్రార్థన.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 4 వ సూక్తం
శ్లోకం1: అంబయో యంత్యధ్వభిర్వామయో అధ్వరీయతాం ।
పృంచతీర్మధునా పయః ॥
అర్థం : నీటి ప్రవాహాలు (అంబయో) మార్గాలపైకి నడుస్తున్నాయి. అవి మన యజ్ఞానికి సరైనవిగా ఉండాలని కోరుతున్నాం. అవి మధురంగా ఉండే పాలు (పానీయం) వర్షించాలి.
భావం: ఈ శ్లోకంలో నీటిని యజ్ఞానికి సహాయకంగా మరియు జీవానికి పోషకంగా చూపించారని తెలుస్తుంది.
శ్లోకం2: అమూర్యా ఉప సూర్యో యాభిర్వా సూర్యః సహ ।
తా నో హిన్వంత్వధ్వరం ॥
అర్థం: ఎలా సూర్యుడు నీటితో కలిసి ఉంటాడో లేదా వాటితో కలిసి ప్రకాశిస్తాడో, అలాంటి నీటి శక్తులు మన యజ్ఞాన్ని ముందుకు నడిపించాలి.
భావం: ఇక్కడ సూర్యుడు, నీటి సంబంధాన్ని ఉదాహరణగా తీసుకొని, వాటి సహకారం మన పుణ్యకార్యాలలో (యజ్ఞాలలో) ఉండాలని కోరుతున్నారు.
శ్లోకం3: అపో దేవీరుప హ్వయే యత్ర గావః పిబంత నః ।
సిన్ధభ్యః కత్వం హవిః ॥
అర్థం: జీవులకు త్రాగడానికి సహాయపడే పవిత్ర జల దేవతల్ని పిలుస్తున్నాం. మా యజ్ఞానికి మీరు అర్పణ స్వీకరించండి.
భావం: ఈ శ్లోకంలో జల దేవతల్ని పిలుచుకొని, వారు మన అర్పణాలను స్వీకరించి, మనకు క్షేమం కలిగించాలనేది ఆశయంగా ఉంది.
శ్లోకం4: అప్స్వంతరమృతమప్సు భేషజమ్ ।
అపాముత ప్రశస్తిభిరశ్వా భవత వాజినో గావో భవత వాజినీః ॥
అర్థం: నీటిలో అమృతం ఉంది. నీటిలోనే ఔషధ శక్తి ఉంది. నీటి వలన శక్తివంతమైన గుర్రాలు (అశ్వాలు), పుష్టిగా ఉన్న ఆవులు మనకు లభించాలి.
భావం: నీరు జీవానికి ఎంత అవసరమో, ఆరోగ్యానికి, శక్తికి కూడా అదేంత అవసరమని ఈ స్పష్టంగా తెలియజేస్తుంది.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 5 వ సూక్తం
శ్లోకం1: ఆపో హి ష్ఠా మయోభువస్తా న ఊర్జే దధాతన ।
మహే రణాయ చక్షసే ॥
అర్థం: నీరు ఆనందాన్ని ఇవ్వేవి. అవి మాకు శక్తిని, బలాన్ని ఇవ్వాలి. మనం మేధస్సుతో, విజ్ఞానంతో నడవడానికి నీరు సహాయపడాలి.
భావం: నీటి పవిత్రతతో పాటు, శరీరానికి త్రాణం ఇచ్చే శక్తిని దాని ద్వారా పొందవచ్చని ఈ చెబుతుంది.
శ్లోకం2: యో వః శివతమో రసః తస్య భాజయతేహ నః ।
ఉశతీరివ మాతరః ॥
అర్థం: మీలో శ్రేష్టమైన నీటి సారం (పవిత్ర జలం) మాకు ప్రసాదించండి. మీరు మా తల్లుల్లా మమ్మల్ని పోషించండి.
భావం: ఇక్కడ నీటిని ‘తల్లి’గా చూస్తూ, అది జీవానికి అవసరమైన ఉత్తమమైన ద్రవాన్ని అందించాలనే ఆకాంక్షను చూపిస్తున్నారు.
శ్లోకం3: తస్మా అర గమామ వో యస్య క్షయాయ జిన్వథ ।
ఆపో జనయథా చ నః ॥
అర్థం: మేము మీరు నివసించే స్థానానికి వస్తాము. మీరు మన నివాసాన్ని శుభంగా, సుసంపన్నంగా చేసేందుకు సహకరించండి. మాకు ఆరోగ్యాన్ని ప్రసాదించండి.
భావం: నీటి ద్వారా మన జీవిత స్థితిగతులు మెరుగవుతాయని, ఆరోగ్యం కలుగుతుందని కోరుతున్న ఇది.
శ్లోకం4: ఈశానా వార్యాణాం క్షయంతీశ్చర్షణీనామ్ ।
ఆపో యాచామి భేషజం ॥
అర్థం: మీరు నదులు, నైరుతి శక్తులపై ప్రభువులై ఉన్న నీటి దేవతలే. మీరు సమాజానికి శాంతిని మరియు ఆరోగ్యాన్ని ప్రసాదించండి. మేము నీటి ద్వారా ఔషధ శక్తిని కోరుతున్నాం.
భావం: నీరు కేవలం శరీరాన్ని హైడ్రేట్ చేయడమే కాకుండా, వైద్యపరంగా కూడా ఉపయోగపడుతుందనేది ఈ యొక్క సారాంశం.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 6 వ సూక్తం
శ్లోకం1: శం నో దేవీరభిష్టయ ఆపో భవంతు పీతయే ।
శం యోరభి స్త్రవంతు నః ॥
అర్థం: నీటి దేవతలు మాకు మంచిని ప్రసాదించాలి. మేము త్రాగే నీరు శాంతికరంగా ఉండాలి. మాకు ఆరోగ్యంగా ప్రవహించాలి.
భావం: ఈ నీటి శుభత్వాన్ని, శాంతిని కోరుతుంది. శారీరక, మానసిక శాంతిని నీటి ద్వారా పొందాలన్న ఆశయం ఉంది.
శ్లోకం2: అప్సు మే సోమో అబ్రవీద్ అంతర్విశ్వాని భేషజా ।
అగ్నిం చ విశ్వశభువం ॥
అర్థం: నీటిలోనే సోముడు చెప్పాడు – “ఇందులో అన్ని రకాల ఔషధగుణాలు ఉన్నాయి. అగ్నినీ, విశ్వాన్ని పోషించేది నీరే.”
భావం: నీటిలో వైద్య గుణాలు ఉన్నాయి. అది శరీరాన్ని శుద్ధి చేస్తుంది. సోముడు మరియు అగ్ని దానిని ప్రశంసించారు.
శ్లోకం3: ఆపః పృణీత మేషజం వరూతం తన్వే మమ ।
జ్యోక్ చ సూర్య దృశే ॥
అర్థం: నీటి ద్వారా నాకు ఆరోగ్యాన్ని ఇవ్వండి. నన్ను రక్షించండి. నేను దీర్ఘకాలం సూర్యుడిని చూడగలిగేలా ఆరోగ్యంగా ఉంచండి.
భావం: ఆరోగ్యాన్ని, దీర్ఘాయుష్సును నీటి ద్వారా కోరడం, జీవితం కాంతివంతంగా ఉండాలని ప్రార్థన.
శ్లోకం4: శం న ఆపో ధన్వన్యాః శం సంత్వనూప్యః ।
శం నః ఖనిత్రిమాః ఆపః శం యాః కుంభ శ్రభృతాః ।శివా నః సంతు వర్షికీః ॥
అర్థం: వాటి మూలంగా మేము పొలాల దగ్గర నీరు అందుకుంటాం, చెరువుల నుండి, బావుల నుండి తడిచే నీరు మాకు శుభాన్ని కలిగించాలి. మేం త్రాగే గమనంలో నీరు ఆరోగ్యాన్నే ఇవ్వాలి. వర్షాకాలపు నీరు కూడా శుభదాయకంగా ఉండాలి.
భావం: ప్రకృతి నుండి వచ్చే అన్ని రకాల నీరు వర్షం, చెరువు, బావి, వాడబడ్డ నీరు – అన్నీ శుభాన్ని ఇవ్వాలనే ప్రార్థన.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 7 వ సూక్తం
శ్లోకం1: స్తువానమగ్నే ఆ వహ యాతుధాన కిమాదినం ।
త్వం హి దైవ వందితో హంతా దస్యోర్వభూవిత ॥
అర్థం: ఓ అగ్నిదేవా! నీ స్తుతి చేస్తున్నాను. ఆ రాక్షసశక్తులను ఇక్కడకు తీసుకురా. నీవు దేవతలచే ఆరాధించబడే వాడవు, శత్రువులను సంహరించే శక్తివంతుడవు.
భావం: శత్రువుల బలాన్ని అగ్నిద్వారా అణిచివేయాలన్న ఉద్దేశంతో ప్రార్థన.
శ్లోకం2: ఆజ్యస్య పరమేష్ఠిన జాతవేదస్తనవశన్ ।
అగ్నే తలస్య ప్రాశాన్ యాతుధానాన్ వి గాపయ ॥
అర్థం: ఓ జాతవేదా (అగ్నీ)! ఆ హోమంలో గల ఘృతాన్ని సేవించి, నీ శక్తిని చూపించి రాక్షసులను నాశనం చేయు.
భావం: హవనం (హోమం) ద్వారా అగ్నికి శక్తి ఇవ్వడం, దానివల్ల రాక్షసశక్తులు తొలగించబడతాయని విశ్వాసం.
శ్లోకం3: వి లపంతు యాతుధానా అత్రిణీ యే కిమాదినః ।
అయే దమగ్నే నో హవిరింద్రశ్చ ప్రతి హర్యతమ్ ॥
అర్థం: ఆ కీడు చేసే యాతుధానులు అరవాలి, ఏడవాలి. ఓ అగ్నీ! ఇది మా హవిర్భాగం. నీవూ, ఇంద్రుడూ దాన్ని గ్రహించండి.
భావం: హవిర్భాగాన్ని అగ్నీ మరియు ఇంద్రుడు స్వీకరించాలని, శత్రువులను కంఠించాల్సిన అవసరం ఉందని ప్రార్థన.
శ్లోకం4: అగ్నిః పూర్వ ఆ రభత ప్రే ఇంద్రో నుదతు బాహుమాన్ ।
బ్రవీతు సర్వా యాతుమాన్ అయం అస్మీత్యేత్య ॥
అర్థం: అగ్నీ ముందుగా రక్షణలో ప్రవేశించాలి. ఇంద్రుడు బలవంతుడిని (శత్రువులను) నాశనం చేయాలి. అందరికి ఇదే చెప్పాలి: “ఇతడు మా వైపు ఉన్నవాడు”.
భావం: రక్షణ కోసం అగ్ని, ఇంద్రుని పిలుచుకుని, తమవారిగా గుర్తించి రక్షణ పొందాలని ప్రార్థన.
శ్లోకం5: పయాం తే వీర్యం జాతవేదః | ప్రణౌ బ్రూహి యాతుధానాన్ నచక్షః |
త్వయా సర్వే పరితప్తాః పురస్తాత్త ఆయంతు ప్రభ్రువాణా ఉపదమ్ || 5 ||
అర్థం: ఓ జాతవేదః (అగ్నీదేవా)! నీ మండించే శక్తిని మేము ఆశిస్తున్నాము, యాతుధానులు (దుష్టశక్తులు), చాటుగా కార్యకలాపాలు చేసే వారు – వారిని నాశనం చేయమని మన వచనాన్ని వినిపించు, నీ వేడి శక్తితో బాధితులుగా అయిన వారు, ముందుకు భయంతో పారిపోవాలి.
భావం: ఈ మంత్రం లో అగ్ని (జాతవేదః) దేవుని రక్షణ కోసం పిలుస్తూ దుష్టశక్తులను తరిమివేయాలని, మరియు వారు భయంతో పారిపోయేలా చేయాలని కోరుతున్నారు, ఇది న్యాయం కోసం, శాంతికోసం, పుణ్య ప్రజల రక్షణకోసం ఉచ్చరించబడే శక్తివంతమైన రక్షణ మంత్రం.
శ్లోకం6: ఆ రభస్వ జాతవేదః అస్మా కార్థాయ జజ్ఞిషే ।
దూతో నో భూత్వా యాతుధానాన్ వి లాపయ ॥
అర్థం: ఓ అగ్నీ! నీవు మాకు సహాయం చేయడానికే జన్మించావు. మాకు దూతవై, ఆ రాక్షసశక్తులను నాశనం చేయు.
భావం: అగ్నిని దూత (మధ్యవర్తి)గా భావించి, తన సామర్థ్యంతో దుష్టులను నశింప చేయాలని ప్రార్థన.
శ్లోకం7: త్వమగ్నే యాతుధానాన్ ఉపబద్ధ ఇహా వహ ।
అదేషాం ఇంద్రో వజ్రేణాపి శీర్షాణి వృశ్చతు ॥
అర్థం: ఓ అగ్నీ! ఆ రాక్షసశక్తులను ఇక్కడకు కట్టివేసి తీసుకురా. ఆ దుష్టుల తలలను ఇంద్రుడు తన వజ్రాయుధంతో ఛేదించాలి.
భావం: దుష్టులపై ఆగ్రహంగా, అగ్ని మరియు ఇంద్రుని కలిసి శక్తివంతంగా వారి వినాశనానికి పిలవడం.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 8 వ సూక్తం
శ్లోకం1: ఇదం హవిషాతుధానాన్నాది ఫెనమివ ఆ వహత్ ।
య ఇదం స్త్రీ మానకరిహ స స్థవతాం జనః ॥
అర్థం: ఈ బలిపదార్థం (హవిస్సు) యాతుధానుల్ని పాలు మీద మెరుస్తున్న నురుగు లాగ పీల్చేసింది.ఈ హవిస్సు “ఇది స్త్రీలు చేసే పని” అని చిన్నచూపుతో చూసేవాడు మంచి మనుషుల్లోకి రావడనోడు.
బావం: హవిస్సు అనే పవిత్ర బలిని తక్కువగా చూడకూడదు. దుష్టశక్తులు దాన్ని తట్టుకోలేవు. చిన్న చూపు పెట్టేవాళ్లు దైవ అనుగ్రహానికి అర్హులు కారు.
శ్లోకం2: అయం స్థువాన ఆగమదిమం స్మ ప్రతిహర్యత ।
బృహస్పతే వర్షే లబ్ధ్వా అగ్నీషోమా వి విద్యతమ్ ॥
అర్థం: ఈ భక్తుడు ప్రార్థిస్తూ వచ్చాడు – ఈ హవిస్సు అతనికి ఇవ్వండి.బృహస్పతి గారు, అగ్ని-సోమ దేవతలతో కలిసి దుష్టుల్ని బలంగా కొట్టండి.
భావం: భక్తుడికి దైవ అనుగ్రహం కావాలి. దేవతలెప్పుడూ సత్యవంతులకు అనుకూలంగా ఉంటారు. దుష్టులను తర్కించకుండా నాశనం చేయాలనే సంకల్పం.
శ్లోకం3: యాతుధానస్య సోమప జహి ప్రజాం నాయక స్వ చ ।
ని స్థువానస్య పాతయ పరమచ్యుతావరం ॥
అర్థం: యాతుధానుడికి సోమరసం ఇచ్చే వాడిని నాశనం చెయ్యి.ప్రజలను కాపాడి, భక్తుడికి అతి ఉన్నత స్థానం ఇమ్ము.
భావం: దుష్టుల్ని పోగొట్టి, మంచి మనుషుల సంక్షేమం కోసం దేవతల సహాయం కోరడం. సోమపానం అనే పవిత్ర కార్యాన్ని దుర్వినియోగించేవారిని తట్టుకోరాదు.
శ్లోకం4: యత్రేషాం అగ్నే జనమాని వేత్థ గుహా సతామత్రిణా జాతవేదః ।
తాంస్త్వం బ్రహ్మణా వావృధానో జహ్యేషాం శతతర్హమ్ ॥
అర్థం: ఓ అగ్నిదేవా! వీళ్ళ అసలు జన్మస్థలాలు నీకు తెలుసు నీ బ్రహ్మశక్తితో వాళ్లను పూర్తిగా నాశనం చెయ్యి, వందల మందికైనా శిక్షించు.
భావం: దుష్టుల మూలాలను తెలిసి, వారిని పూర్తిగా నిర్మూలించడమే శాశ్వత శాంతికి మార్గం. అగ్ని శక్తిని ఉపయోగించి దుర్మార్గులను శాస్తించడం అవసరం.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 9 వ సూక్తం
శ్లోకం1: అస్మిన్ వసు వసవో ధారయంత్వింద్ర పూషా వరుణో మిత్రో అగ్నిః ।
ఇమమాదిత్యా ఉత విశ్వే చ దేవా ఉత్తరస్మిన్ జ్యోతిషి ధారయంతు ॥
అర్థం: ఈ అర్పణంలో ఇంద్రుడు, పూషణుడు, వరుణుడు, మిత్రుడు, అగ్నిదేవుడు మరియు ఇతర ఆదిత్యులు మరియు సమస్త దేవతలు తమ శక్తిని నిలుపుకోనీ.పరమదివ్య జ్యోతి (ఆధ్యాత్మిక శక్తి) లో దీన్ని స్థిరంగా ఉంచనీ.
బావం: దేవతల శక్తి ఈ యజ్ఞంలో నిలబడాలని కోరుతూ ప్రార్థన. శుభశక్తులు స్థిరంగా ఉండాలని మనసారా అభిలషణ.
శ్లోకం2: అస్య దేవాః ప్రదిశ జ్యోతిరస్తు సూర్యో అగ్నిరుత వా హిరణ్యం ।
సపత్నా అస్మదధరే భవంతూ ఉత్తమం నాకమధి రోహయేమం ॥
అర్థం: ఈ యజ్ఞానికి దిక్కులన్నీ జ్యోతి ఇవ్వాలని దేవతల్ని ప్రార్థిస్తున్నాం – అది సూర్యుడైనా కావచ్చు, అగ్నైనా కావచ్చు లేదా బంగారపు ప్రకాశమైనా కావచ్చు.మన శత్రువులంతా దిగువ స్థితిలో ఉండి పోవాలి.మనమైతే పరమోన్నత స్థాయికి ఎదగాలి.
బావం: భక్తుడు కోరేది శత్రువుల మీద ఆధిపత్యం మరియు దివ్య శక్తితో ఉన్నతికి చేరుకోవడం.
శ్లోకం3: యేనేంద్రాయ సమభరః పయాస్యుత్తమేన బ్రహ్మణా జాతవేదః ।
తేన త్వమగ్న ఇహ వర్ధయేమం సజాతానాం శ్రేష్ఠ్య ఆ ధేహోనమ్ ॥
అర్థం: ఓ అగ్నీదేవా! ఏ బ్రహ్మశక్తితో జ్ఞానాన్ని సమర్పించామో,అదే శక్తితో ఇక్కడ ఈ మనిషిని (యజ్ఞదాతను) అభివృద్ధి చేయి.
వాడిని తన సమానులలో అత్యుత్తమునిగా నిలబెట్టు.
బావం: భక్తునికి శ్రేష్ఠత, సమాజంలో గొప్ప స్థానం ఇవ్వమని దేవుడిని ప్రార్థించడం.
శ్లోకం4: ఐషాం యజ్ఞముత వర్చో దదేఽహం రాయస్పోషముత చిత్తాన్యమే ।
సపత్నా అస్మదధరే భవంతత్తమం నాకమధి రోహయేమం ॥
అర్థం: ఈ యజ్ఞం ద్వారా వారికి కీర్తి, బుద్ధి, ధనం, సంపద, మరియు మంచి ఆలోచనలు కలుగుతాయిగా., శత్రువులు దిగువ స్థాయిలో ఉండి పోవాలి.మనమైతే ఆకాశాన్ని చేరినట్టుగా అత్యున్నత స్థాయికి ఎదగాలి.
బావం: యజ్ఞం ద్వారా భక్తుడు కోరేది శౌర్యం, ధనం, జ్ఞానం మరియు శత్రువులపై అధికారం.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 10 వ సూక్తం
శ్లోకం1: అయం దేవానామసురో విరాజతి వశా హి సత్యా వరుణస్య రాజ్ఞేః ।
తతస్పరి బ్రహ్మణా శాశదాన ఉగ్రస్య మన్యోరుదిమం నయామి ॥
అర్థం: ఈ అసురుడు (దివ్యశక్తి) దేవతలలో అత్యుత్తముడిగా వెలుగుతో నిండి ఉన్నాడు, ఇది వరుణుని నిజమైన అధికారమే.
అందుకే, మేము బ్రహ్మజ్ఞానం ద్వారా ఈ ఉగ్రకోపాన్ని తట్టుకోమని ప్రార్థిస్తున్నాం.
బావం: ఇది వరుణుని శక్తిని, కోపాన్ని నయం చేయాలని, ఆయన ఆశీర్వాదాన్ని కోరే ప్రార్థన.
శ్లోకం2: నమస్తే రజన్ వరుణాస్తు మన్యవే విశ్వం హ్యుగ్ర నిచికేషి యుగ్ధమ్ ।
సహస్రమన్యాన్ ప్ర సువామి సాకం శతం జవాతి శరదస్తవాయం ॥
అర్థం: ఓ వరుణదేవా! నీ కోపానికి నమస్కారం, నీ ఉగ్రత అంతటిని నీవే నియంత్రిస్తున్నావు.నేను వేడుకుంటున్నాను నీ అనుగ్రహంతో నేను వేల మంది (శత్రువులపై) గెలవాలి, వందల సంవత్సరాలు ఆయుర్దాయం పొందాలి.
బావం: ఇక్కడ భక్తుడు వరుణుని కోపాన్ని శాంతింపజేస్తూ, ఆయుర్దాయం, విజయాన్ని కోరుతున్నాడు.
శ్లోకం3: యదు వక్తా నృతమ్ జిహ్వయా వ్రజిన బహు ।
రాజ్ఞైస్త్వా సత్యధర్మణో ముంచామి వరుణాదహమ్ ॥
అర్థం: ఓ వరుణదేవా! నేను బహుళంగా తప్పుగా మాట్లాడినా, పాపపాలైనా నీవు ధర్మబద్ధమైన రాజుల వలె నన్ను క్షమించి విడిపించు.
బావం: పాపాన్ని ఒప్పుకొని, దాని నుంచి విముక్తి పొందడానికి వరుణుని క్షమాపణ కోరే ప్రార్థన.
శ్లోకం4: ముంచామ త్వా వైశ్వానరాదర్ణవాన్మహతస్పరి ।
సజాతానుగ్రహా వద బ్రహ్మ చాప చికీహి నః ॥
అర్థం: ఓ అగ్నిదేవా! నీవు నన్ను ఈ పెద్ద అంధకారపు దోషాలనుంచి విడిపించు.మా కుటుంబానికి మంచిని కలిగించు. బ్రహ్మజ్ఞానం వల్ల మమ్మల్ని సంరక్షించు.
బావం: అందులో ఉన్న చివరి ఆత్మశుద్ధిని కోరుతూ – అగ్ని ద్వారా పాపపరిహారాన్ని ఆశిస్తూ ఉంటుంది.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 11 వ సూక్తం
శ్లోకం1: వషట్ తే పూషన్నస్మిన్ సూతార్యమా హోతా కృణోతు వేదాః ।
సిస్రతా నార్వృతప్రజాతా వి పర్వాణి జిహతా సూతవా ఉ ॥
అర్థం: ఓ పూషన్! ఈ ప్రసవంలో తగిన త్యాగమంత్రాలను, యమధర్మరాజు హోతాగా (పెద్దగా) ఉండేలా చేయుము.
బిడ్డ అవరోధం లేకుండా, ప్రసవద్వారం తెరచుకొని, సాఫీగా బయటకు రాబోవాలి.
భావం: బిడ్డ సాఫీగా, అడ్డంకుల్లేకుండా జన్మించాలని ప్రార్థన.
శ్లోకం2: చతస్రో దివః ప్రదిశశ్చతస్రా భూమ్యా ఉత ।
దేవా గర్భం సమేరయంతం వ్యూర్ణవంతు సూతవే ॥
అర్థం: ఆకాశంలోని నాలుగు దిశల నుంచీ, భూమిపై నాలుగు కోణాల్లో నుంచీ దేవతలు వచ్చి, ఈ శిశువును రక్షణగా ముట్టడి చేయాలి.
బిడ్డ సురక్షితంగా జన్మించాలి.
భావం: సర్వదిక్కుల నుంచీ రక్షణ మరియు ప్రసవశక్తికి ప్రార్థన.
శ్లోకం3: పూషా వ్యూర్ణోతు వి యోని హాపయామసి ।
శ్రథయా సూషణే త్వమవ త్వం విశ్కలే సృజ ॥
అర్థం: పూషా! ప్రసవద్వారాన్ని తెరచు, బిడ్డను బయటకు చక్కగా రాబెయ్యి.అడ్డంకులు తొలగించు, శిశువు సురక్షితంగా బయటకు రావాలి.
భావం: బిడ్డ యొక్క మలద్వారం (ప్రసవద్వారం) తెరుచుకోవాలని ప్రార్థన.
శ్లోకం4: నేవ మాసే న పీవసి నేవ మజ్జస్వాహతమ్ ।
అవేతు పృష్ణి శేవతం సునే జరాయ్వత్తవేవ జరాయ పద్యతామ్ ॥
అర్థం: ఓ బిడ్డా! ఇప్పుడు పునః గర్భంలోకి వెళ్లకండి, నీ సమయమొచ్చింది, నీ తల్లి పృష్ణిదేవిలా ఉండి, నీకు జన్మనివ్వాలి. బంధించిన అడ్డుతెరలు తొలగిపోవాలి.
భావం: బిడ్డ జన్మనివ్వడానికి తగిన సమయంలో బయటకు రావాలని ప్రార్థన.
శ్లోకం5: వి తే భినద్య మేహనం వి యోని వి గవీనికే ।
వి మాతర చ పుత్రం చ వి కుమారం జరాయణావ జరాయ పద్యతామ్ ॥
అర్థం: ప్రసవ ద్వారం తెరుచుకోవాలి, గర్భపత్రం విడిపోవాలి. తల్లి నుండి బిడ్డ విడిపోయి బయటకు రావాలి. అడ్డుతెరలు తొలగిపోవాలి.
భావం: జరాయుపథం (ప్లాసెంటా) నుంచి బిడ్డ విడిపోవాలని కోరే ప్రార్థన.
శ్లోకం6: యథా వాతో యథా మనో యథా పట్టంతి పక్షిణః ।
ఏవ త్వం దశమాస్య సాకం జరాయుణా పట్టావ జరాయ పద్యతామ్ ॥
అర్థం: గాలి వీసినట్లు, మనస్సు పోయినట్లు, పక్షులు ఎగిరినట్లు ఓ బిడ్డా! నీవు కూడా తొమ్మిది నెలల తర్వాత, సులభంగా బయటకు రావాలి.
భావం: శిశువు తేలికగా, సహజంగా బయటకు రావాలని ప్రార్థన.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 12 వ సూక్తం
శ్లోకం1: జరాయుజః ప్రతమ ఉస్త్రియో వృషా వాతభ్రజా స్తనయన్నేతి వృష్టా ।
స నో మృడాతి తన్వః ఋజుగో రుజన్య ఏకమోజస్త్రేధా విచక్రమే ॥
అర్థం: ఈ యక్ష్మవ్యాధి మొదటగా శిశువు మాదిరిగా శరీరంలో ఉంటుంది, తర్వాత వాతంతో వేగంగా వ్యాపిస్తుంది, దయచేసి దీన్ని తొలగించుము. ఇది శరీరాన్ని మూడుసార్లు విచ్ఛిన్నం చేస్తూ మాయ చేస్తుంది.
భావం: శరీరాన్ని భరించలేని వ్యాధి రాకుండా అడ్డుకోవాలన్న ప్రార్థన.
శ్లోకం2: అంగే శోచిషా శిశ్రియాణం నమస్యంతస్త్వా హవిషా విధేమ ।
అంకాంత్సమంకాన్హవిషా విధేమ యో అగ్రభీత్పర్వాస్యాగ్రభీతా ॥
అర్థం: మేము నీ శరీరంలోని బాధిత భాగాలను హవనం చేస్తూ నమస్కరిస్తున్నాం, ప్రతి భాగాన్ని శాంతింపజేస్తూ మంత్రపూర్వకంగా వదలిస్తాము.
భావం: శరీరంలో వ్యాధిగ్రస్త భాగాలను శుభ్రపరచడం.
శ్లోకం3: ముంచ శీర్వక్త్యా ఉత కాస ఎనం పరుష్పరురావివేశా ।
యో అస్య యో అథజా వాతజా యశ్చ శుష్మా వనస్పతీన్త్సచతాం పర్వతాంశ్చ ॥
అర్థం: ఈ వ్యాధిని వదిలిపెట్టు – అది పిత్తము, దగ్గు, గాలి ద్వారా కలిగినదా అయినా సరే అది చెట్లలోకి పోగ, పర్వతాలలో కలిసిపోవాలని కోరుతున్నాం.
భావం: వ్యాధిని శరీరం నుంచి వెలిగించి ప్రకృతిలో కలిపేయాలని ప్రార్థన.
శ్లోకం4: శం మే పరస్మై గాత్రాయ శమస్త్వవరాయ మే ।
శం మే చతుభ్యో అనేభ్యః శమస్తు తన్వే మమ ॥
అర్థం: నా ఒంట్లో ఉన్న అన్ని భాగాలకు శాంతి కలగాలి, ఇతరుల శరీరాలకు కూడా శాంతి కలగాలి. నా శరీరం ఆరోగ్యంగా ఉండాలి.
భావం: ఈ వాక్యంలో వ్యక్తి తనకు మాత్రమే కాదు, ఇతరులకూ శాంతి కలగాలని ఆకాంక్షిస్తున్నాడు. తన శరీరం ఆరోగ్యంగా ఉండాలని మాత్రమే కాదు, ప్రతి అవయవం శాంతియుతంగా, బాధలు లేకుండా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాడు. ఇది వ్యక్తిగత శ్రేయస్సు మాత్రమే కాదు, సమస్తజన శాంతి కోసం కూడా ఒక శుభాశయం.ఇది శాంతి, ఆరోగ్యం మరియు సమష్టి మంగళం కోరే సానుకూలమైన ఆత్మీయతను ప్రతిబింబిస్తుంది..
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 13 వ సూక్తం
శ్లోకం1: నమస్తే అస్తు విద్యుతే, నమస్తే స్తనయిత్నవే ।
నమస్తే అస్తు అశ్మనే, యేన దుడ్రావా అస్యస్యసి ॥
అర్థం : నమస్తే విద్యుత్ ఆకాశములో మెరుస్తున్నవారికి నమస్కారం, నమస్తే నీటి ప్రవాహానికి (స్తనయనవు అంటే నీటి ప్రవాహం), నమస్తే నీటిలోని కాయలకు (అస్మనే – నీటిపిల్లలు) జనం పెరిగే విధానికి నమస్కారం.
బావం: ఓ ప్రకృతి దేవతా! ఆకాశంలో మెరిపించే మెరుపుకు నమస్కారం.ఉరుములా గర్జించే నీ శబ్దానికి నమస్కారం.నీ శక్తివంతమైన ఉత్సర్గం ద్వారా భూమిని తాకి నీటి ధారలుగా పడే నీ శక్తికి నమస్కారం.నీ వలన మనకి భయం కలగొచ్చు, కానీ అదే నీ వర్షంతో పంటలు పండుతాయి, జీవితం కొనసాగుతుంది,కాబట్టి నిన్ను మేము గౌరవిస్తున్నాం, నమస్కరిస్తున్నాం.
శ్లోకం2: నమస్తే ప్రవతో నపాధ్యతపః సమూహసి ।
మృడయ నస్తనూభ్యో మయస్థకేభ్యస్కృతి ॥2॥
అర్థం : నమస్తే వాతావరణంలో ప్రవహిస్తున్న వాయువుకు, అతని తాపానికి (తపః సమూహసి – ఉష్ణత కలిగించినవాడు) నమస్కారం, నీ శరీరాన్ని (మృడయ నస్తనూభ్యో) మృదువుగా ఉంచినవాడికి నమస్కారం.
బావం: ఓ ప్రకృతి మాత! నీవు పర్వతాల మధ్యనుండి ప్రవహించే పవిత్రమైన శక్తివంతమైన రూపం, నీవు శరీరానికీ, మనసునికీ శాంతి ఇవ్వగలవు, కాబట్టి మాకొంచెం కరుణ చూపు, మాకు మేలు చేయి, నీ ఉగ్రతతో కాకుండా, నీ మృదుత్వంతో మమ్మల్ని కాపాడు.
శ్లోకం3: ప్రవతో నపన్నమేవాస్తు తుభ్యంనమస్తే హేతయే తపుషే చ కృణ్మః ।
విద్య తే ధామ పరిం గుహ యత్సముద్రే అంతర్నహితాసి నాభిః ॥3॥
అర్థం : నమస్తే నీటి ప్రవాహానికి (నపన్నము), నీకోసం నమస్కారములు చేస్తూ, మేము నీకు ఉత్తమ సేవలందిస్తాము,నీకు తెలియని గుహలలో ఉన్న పరమ స్థలం నీకు ఇవ్వాలని కోరుకుంటున్నాం.
బావం: ఈ శ్లోకంలో ప్రకృతికి నమస్కారం చెబుతూ, ఆమెలోని దాగి ఉన్న పరమశక్తిని తెలుసుకునే ప్రయత్నం కనిపిస్తుంది. ఈ శక్తి ఏదైనా ప్రకృతి శక్తిగా కనిపించినా, దాని మూలం చాలా లోతుగా సముద్రం లాంటి సత్యంలో ఉంటుంది.ఈ మనకి, బాహ్య రూపానికంటే లోతైన ఆత్మరూపం మీద దృష్టి పెట్టమంటుంది.
శ్లోకం4: యం త్వా దేవా అసృజంత విశ్వ ఇషు కృణ్వాన సనాయధృష్ణుమ్ ।
సా నౌ మృడ విదథే గృణాన తస్యై తే నమోస్తు దేవి ॥4॥
అర్థం : నీరు సృష్టించిన ఆ మహత్తరమైన దివ్యశక్తికి (దేవా అసృజంత), ఇది ప్రపంచాన్ని తీర్చిదిద్ది, కాపాడుతున్నది. ఆ శక్తి మాకు శాంతిని, సమృద్ధిని ఇస్తుందని ఆమెకు నమస్కారములు తెలియజేస్తున్నాము, దేవి నువ్వు మాకు ఆశీర్వాదమివ్వు.
బావం: ఈ శ్లోకంలో ఒక శక్తిమంతమైన దేవతా శక్తిని ఆశ్రయిస్తూ మాట్లాడుతున్నారు, ఆ శక్తి దేవతలచే సృష్టించబడింది, దుష్టులను సంహరించేందుకు ఆయుధంలా పని చేస్తుంది, అయితే, భక్తులు ప్రార్థించే వేళ – శాంతియుత స్వభావంతో మాయ, కరుణ చూపాలని ప్రార్థన.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 14 వ సూక్తం
శ్లోకం1: భగమస్యా వర్చశ్రాదిష్యధి వృక్షాదివ స్రజం |
మహాబధ్న ఇవ పర్వతో జ్యోక్ పితృష్యాస్తామ్ ||
అర్థం: ఈ అమ్మాయికి భగం (అనగా అదృష్టం, సంపద, గొప్పతనం) కలగాలని కోరుకుంటున్నాం, ఆమెను ఒక చెట్టు నుంచి తీసిన పూవుల మాలలా తీయగా, అందంగా అలంకరించబడినదిగా చేయాలి.ఆమె పర్వతంలా స్థిరంగా, బలంగా ఉండాలి, ఆమె తండ్రి, పితృదేవతల ఆశకు తగినవాళ్లలో ఉండాలి.
బావం: ఈ శ్లోకంలో, యువతిని శుభలక్షణాలుతో, బలమైన వ్యక్తిత్వంతో, తండ్రి గర్వపడే విధంగా ఉండాలని ప్రార్థిస్తున్నారు. ఆమెకు భాగ్యం, ఆనందం, పౌష్టికత లభించాలి అనే ఆశయం.
శ్లోకం2: ఏషా తే రాజన్ కన్యా వధూర్ధ్న ధూయతామ్యం |
తై సా మాతుర్ బధ్యతాం గృహే — అథో భ్రాతుర్ — అథోపి పితుః ||
అర్థం: ఈ యువతి నీవు పిలిచిన వధువు రాజా!ఈమెను నీ ఇంట్లో మాత, అన్న, లేదా తండ్రిచే గౌరవంగా బంధించబడినట్టుగా పరిగణించు.
బావం: వధూవరణం జరిగిన తర్వాత, ఆ యువతిని అమ్మ, అన్న, తండ్రి వంటివారిచే కాపాడబడే వ్యక్తిగా గౌరవించండి అని సందేశం. సత్కారయోగ్యురాలుగా చూడమన్న శుభాశయంతో చెప్పబడింది.
శ్లోకం3: ఏషా తే కులపా రాజన్తాము తే పరిదద్యసి |
జ్యోక్ పితృష్యాసాతా ఆ శీర్ష్ణః శమోప్యాత్ ||
అర్థం: ఈ అమ్మాయి నీ వంశాన్ని కలిపే దేవతలా ఉండాలి రాజా! ఆమె నీకు శాంతిని, సంపదను తలదించగలిగే స్థితిలో ఉండాలి.
ఆమె తల్లి తండ్రుల కోరికల నెరవేరినదిగా ఉండాలి.
బావం: ఈ ద్వారా, వధువు నీ కుటుంబానికి శ్రేయస్సు తీసుకురావాలి అనే ఆశయం, ఆమెను ఒక శుభశక్తిగా (పితృశ్రేయస్సు తీరాలనే అభిలాష) పరిగణించబడుతోంది.
శ్లోకం4: అసితస్య తే బ్రహ్మణా కశ్యపస్య గయస్య చ |
అంతశమివ జామయోఽపి నహ్యామి తే భగమ్ ||
అర్థం: కశ్యపుడు, గయుడు, మరియు బ్రహ్మ మొదలైన ఋషులు పొందిన అదృష్టాన్ని (భగం),ఇప్పుడు ఈ వధువు తీసుకువచ్చిన బంధాలతో నేను కూడా పొందాలని కోరుకుంటున్నాను, ఆ బంధాలను నేను ముడిపెట్టుకుంటున్నాను.
బావం: ఈ బంధాలు (పెళ్లి) ద్వారా వస్తున్న శుభాన్ని మరియు ఋషుల దీవెనల పరంపరను గుర్తు చేస్తోంది, ఈ పెళ్లి ద్వారా అందరికీ శ్రేయస్సు, శాంతి, భాగ్యం కలుగుతాయని సంకల్పం.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 15 వ సూక్తం
శ్లోకం1: సంసంనవంతు సింధవః సంవాతాః సంపతత్రిణః |
ఇమం యజ్ఞం ప్రదిమే జుషంతాం సంస్రావ్యేణ హవిషా జుహోమి ||
అర్థం: ఛందస్సులు (వేదమంత్రాలు), నదులు, గాలులు, పక్షులు అన్నీ కలిసి యజ్ఞాన్ని ఆశీర్వదించండి, ఈ యజ్ఞాన్ని పవిత్రమైన ఆహుతులతో నేను సమర్పిస్తున్నాను. ఇది జ్ఞాన ప్రవాహంగా జరగాలి.
బావం: ప్రకృతి శక్తులు అన్నీ కలసి యజ్ఞాన్ని శుభం చేయాలని ప్రార్థన. మంత్రపఠన, నదుల ప్రవాహం, గాలుల ఉత్కంఠ అన్ని కలసి యజ్ఞాన్ని సిద్ధి పట్ల నడిపించాలని అభిలాష.
శ్లోకం2: ఇహైవ హవమా యాత మ ఇహ సస్రావణా ఉతేమం వర్ధయతా గిరః |
ఇహేతు సర్వ యః పశురస్మిన్ తిష్ఠతు యా రయిః ||
అర్థం: ఈ స్థలంలోనే దేవతలు ఈ హవిని (యజ్ఞాన్ని) అంగీకరించాలి, ఈ శ్రద్ధతో చేసిన పఠనాలు (గిరః) అభివృద్ధి చెందాలి.
ఇక్కడే సంపద, పశుసంపత్తి స్థిరంగా ఉండాలి.
బావం: ధనసంపద, వాగ్దేవత అనుగ్రహం స్థిరంగా ఇక్కడ ఉండాలని ప్రార్థన. ఇది స్థిరత మరియు అభివృద్ధి కోసం గల ఆకాంక్షను సూచిస్తుంది.
శ్లోకం3: యే నదీనాం సంస్రవంత్యుత్సాస సదమక్షితాః |
తేభిః మి సర్వైః సస్నావైర్ధనం సంస్రవయామసి ||
అర్థం: ఎల్లప్పుడూ పర్వతాల నుండి ప్రవహించే శాశ్వత నదుల వలె,ఆ శక్తుల సహాయంతో మనకు ధనం ధారాలవలె రావాలని కోరుకుంటున్నాం.
బావం: శాశ్వత ప్రవాహం నదుల మార్గంలో ధనం కూడా మన జీవితంలో నిరంతరం ప్రవహించాలి అని ప్రార్థన. ఇది ప్రాకృతిక శక్తుల ద్వారా ఆర్ధిక శ్రేయస్సు కోరే శ్లోకం.
శ్లోకం4: యే సర్పాః సంస్రవంతి క్షీరస్య చ ఉదకస్య చ |
తేభిః మి సర్వైః సస్నావైర్ధనం సంస్రవయామసి ||
అర్థం: క్షీరం (పాలు), నీటిలా నిరంతరం ప్రవహించే శక్తులతో కలిసి మనకు ధనం కూడా అలా నిరంతరం ప్రవహించాలి అని కోరుతున్నాము.
బావం: పాలు, నీరు లాంటి శుభ ద్రవాలు, వాటి ప్రవాహ శక్తిని ధనం కూడా కలిగించాలని కోరుతున్నారు. ఇది సంపద, శుభత, శాంతి అనేవి పునరుత్పత్తి అవుతూ రావాలని కోరే శ్లోకం.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 16 వ సూక్తం
శ్లోకం1: యే అమావాస్యా రాత్రిం ఉదస్యుః వాజమత్త్రిణః ।
అగ్నిస్తరీయో యాతుహా సో అస్మభ్యం అధి బ్రవత్ ॥
అర్థం: అమావాస్య రాత్రికి సంబంధించిన దుష్టశక్తులు (అత్త్రిణః) మనపై దాడి చేయకుండా,అగ్ని అనే యాతుహా (దుష్టనాశకుడు) మాకు రక్షణ కల్పించాలని పిలుపునిచ్చాడు.
బావం: ఈ అమావాస్య రాత్రి లో దుష్ట శక్తుల బలమును నిరోధించేందుకు,అగ్ని దేవుని సహాయాన్ని కోరుతుంది — అతను యాతుహ (రాక్షసనాశకుడు).
శ్లోకం2: సీసాయాధ్యాహ వరుణః సీసాయా అగ్నిరుపావతి ।
సీస మ ఇంద్రః ప్రాయచ్ఛత్ తదంగ యాతుచాతనం ॥
అర్థం: విషతుల్యమైన (సీస) శక్తిని వరుణుడు, అగ్ని దేవుడు నియంత్రించాలి, ఇంద్రుడు కూడా దానిని (సీస శక్తిని) మాకు ధైర్యంగా ఇచ్చాడు అది యాతునాశనానికి ఉపకరిస్తుంది.
బావం: సీస (lead) పదం ఇక్కడ రసాయనిక రూపంలో కాకుండా బలమైన రక్షణశక్తిగా సూచించబడింది, ఈ రాక్షస శక్తులకు వ్యతిరేకంగా దేవతల సహకారంతో రక్షణ కల్పించే శక్తిని ఆకర్షించేందుకు ఉపయోగిస్తారు.
శ్లోకం3: ఇదం విష్కంధం సహత ఇదం బాధతే అత్త్రిణః ।
అనేన విశ్వా ససహే యా జాతాని పిశాచ్యాః ॥
అర్థం: ఈ అత్త్రిణః (దుష్టశక్తులు)ను బంధించి, వారి ప్రభావాన్ని తొలగించగలదు, ఇది పిశాచ్యులైన అన్ని దుష్టశక్తులను తట్టుకునే శక్తిని ఇస్తుంది.
బావం: ఇది రక్షణ గా వ్యవహరించబడుతుంది,పిశాచులు, దుష్టదృష్టి, మాయశక్తుల నుండి రక్షణ కోసం.
శ్లోకం4: యది నో గాం హసి యద్యశ్వం యది పూరుషం ।
తం త్వా సీమేన విధ్యామో యథా నో‘సో అవరహా ॥
అర్థం: ఒకవేళ నువ్వు మా పశువులను, గుర్రాలను లేదా మనుష్యులను హానిచేస్తే,అప్పుడు మేము నిన్ను సీమ (సరిహద్దు, రేఖ, నియంత్రణ)తో బంధిస్తాం,అలా నీవు మమ్మల్ని ఇక హానిచేయలేవు.
బావం: ఈ హానికర శక్తులకు శిక్షాపాఠం మా కుటుంబం లేదా ఆస్తులపై దుష్టశక్తులు ప్రభావం చూపితే, మేము వాటిని నియంత్రిస్తాము అనే ధైర్యవంతమైన పలుకు.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 17 వ సూక్తం
శ్లోకం1: మూర్యాయంతయోషౌ హిరా లోహితవాససః ।
భ్రాతర ఇవ జామయస్తిష్ఠంతు హతవర్చసః ॥
అర్థం: ఎర్రని వస్త్రాలు ధరించిన హిరా అనే మూర్యాయంత్యో (హానికర శక్తులు) జామతులా అన్నదమ్ముల్లా కలిసివుంటూ,వారి తేజస్సు తగ్గి (హతవర్చసః), స్థిరంగా ఉండిపోయి,మనం మానసికంగా నిలబడేలా చేయాలి.
బావం: ఈ దుష్టశక్తుల సామర్థ్యాన్ని తగ్గించి,వారు మనకు హానిచేయకుండా స్థిరంగా ఉండిపోయేలా కోరుతోంది.
శ్లోకం2: తిష్ఠవరే తిష్ఠ పర ఉత త్వం తిష్ఠ మధ్యమే ।
కనిష్ఠకా చ తిష్ఠతి తిష్ఠదిద్ధమనర్మహీ ॥
అర్థం: పెద్దవాడు నిల్చొనివుండాలి, చిన్నవాడు నిలవాలి, మధ్యవాడు కూడా నిలవాలి,అందరూ స్థిరంగా ఉండి, ధమనాలు (రక్తప్రవాహం, శక్తి ప్రసరణ) అనుసంధానంగా ఉండాలి.
బావం: ఇది శరీర, చింతన, మరియు శక్తి కేంద్రాలను సమతుల్యం చేయాలనే ఆధ్యాత్మిక ఉపదేశం, మన ఆంతర్య శక్తులు సమంగా ప్రవహించేలా చేస్తుంది.
శ్లోకం3: శతస్య ధమనానాం సహస్రస్య హిరాణాం ।
అస్థురిన్ మధ్యమా ఇమాః సాకమంతో అరసత ॥
అర్థం: వందల ధమనాలు, వెయ్యి హిరాల శక్తులు కలిసి మధ్యలో స్థిరమవుతున్నాయి, అవి ఏకతగా కలిసి, ఉత్సాహరహితమైనవి అవుతున్నాయి (తల్లడిల్లిన శక్తులు నిశ్చలమవుతాయి).
బావం: ఈ శరీరంలో ఉన్న శక్తినాళాల (నాడులు)లో ప్రవాహం సవ్యంగా ఉండేలా,తిరిగిన, దిక్సూచి లేని శక్తులను సమన్వయంగా చేయాలని కోరుతోంది.
శ్లోకం4: పరి వః సికతావతీ ధనూర్బృహత్య్ క్రమీత్ ।
తిష్ఠతే లయతా సు కమ్ ॥
అర్థం: మీ చుట్టూ సికతావతీ (వేడిగల వాడిని, వాడే శక్తి) ఓ పెద్ద ధనుస్సుగా పరిభ్రమించుతోంది.ఇది స్థిరంగా ఉండి, శ్రేయస్సును (సు కమ్) ప్రసాదించాలి.
బావం: ఈ శరీరానికి రక్షణచాపలా ధ్యానశక్తిని సృష్టిస్తూ,మన చుట్టూ శక్తివంతమైన రక్షణ చక్రాన్ని నిర్మిస్తుంది.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 18 వ సూక్తం
శ్లోకం1: నిలక్ష్మీ లలామ్యం నిరృతం సువమసి ।
అథ యా భద్రా తాని నః ప్రజాయా అరాతం నయామసి ॥
అర్థం: ఓ నిశ్చేష్టత (నిరృతి) యొక్క అధిపతీ! నీవు తక్కువ భాగ్యానికి సంకేతంగా ఉన్నవాడవు, కానీ నీలో ఉన్న శుభమైన శక్తులు మాకు, మా సంతానానికి శ్రేయస్సును తీసుకురావాలని కోరుతున్నాం.
బావం: ఈ శ్లోకంలో “నిరృతి” అనే దుష్ప్రభావం కలిగించే దేవతను ప్రార్థిస్తున్నారు. ఆమె సాధారణంగా అశుభానికి చిహ్నంగా చెప్పబడినా, ఆమెలోని శుభశక్తులను పిలిచి, ఆ శక్తులు తమ కుటుంబానికి మంచిని, శుభాన్ని, ఆరోగ్యాన్ని కలిగించాలనే అభ్యర్థన ఉంది.
శ్లోకం2: నిరరణం సవితా సావిషక్ పదోర్నిర్ హస్తయోః వరుణో మిత్రో అర్యమా ।
నిరస్మభ్యం అనుమతీ రరాణా ప్రేమా దేవా అసావిషు సౌభగాయ ॥
అర్థం: సూర్యదేవుడు (సవితా) తన పాదాల నుండి అపవిత్రతను తొలగించు, వరం ఇచ్చే వరుణుడు, మిత్రుడు, అర్యమా తాము చేసే చేతి కార్యములలో అపవిత్రత తొలగించుగాక, అనుమతీ దేవత మాకు కరుణతో దయ చూపిస్తూ, ఇతర దేవతలు మాకు సౌభాగ్యం ప్రసాదించుగాక.
బావం: ఈ మంత్రం స్వచ్ఛత, పవిత్రత కోసం దేవతలను ప్రార్థించడం. శరీరపు ప్రతి భాగం — పాదాలు, చేతులు — కూడా పవిత్రంగా ఉండాలనీ, దివ్యశక్తులు దయతో మమకారం చూపాలని కోరుతున్నారు. ఇది ఒక సాధకుడు తన దైనందిన కర్మలు శుభముగా, శుద్ధిగా సాగిపోవాలని ఆకాంక్షించే ఆధ్యాత్మిక భావనను తెలియజేస్తుంది.
శ్లోకం3: యత్త ఆత్మని తన్వా ఘరమస్తి యద్వా కేశేషు ప్రతిచక్షణే వా ।
సర్వం తద్వాచాప హన్మో వయం దేవస్త్వా సవితా సాదయతు ॥
అర్థం: మన ఆత్మలోనో, శరీరంలోనో, ఇంటిలోనో, లేక మన కేశాలలోనో ఉన్న ఏ అపవిత్రత లేదా దుష్శక్తి ఉన్నా,అవి అన్నింటినీ మన మాటల ద్వారా త్యజించుదాం, దేవుడైన సవిత (సూర్యదేవుడు) నిన్ను శాంతిగా చేస్తాడు, శుద్ధి చేస్తాడు.
బావం: ఈ మంత్రం శరీర, ఇంటి, ఆత్మ, దృష్టి, కేశాల వంటి ప్రతి దానిలోని అపవిత్రతలను తొలగించాలని కోరుతుంది.
ఇది ఆత్మ-శుద్ధి, శరీర శుద్ధి, మనసు స్వచ్ఛత కోసం చేసే ప్రార్థన, అంతిమంగా, దివ్యశక్తి అయిన సవిత (సూర్యదేవుడు) అనుగ్రహం వల్ల మన జీవితం శాంతియుతంగా, శుభంగా మారాలని ఆకాంక్ష వ్యక్తమవుతోంది.
శ్లోకం4: రిశ్యపదీ వృషదత గోషేధాం విధమాముత ।
విలోఢ్య లలామ్య తా అస్మన్నశయామసి ॥
అర్థం: ఓ మృగమాతా (రిశ్యపదీ), నీ గోవులను మేతలోకి నడిపించే వానిభావంతో, మేము నీ దుష్టశక్తులను సమూలంగా గించాలనుకుంటున్నాం, నీ దుష్శక్తులను మేము ఉద్భవించిన ప్రదేశం నుండి బయటకు తోసి, మాతో ఉన్న శుభతలో కలుపకుండా నశింపజేస్తాము.
బావం: ఈ మంత్రం ఒక రక్షణమంత్రం. ఇందులో రిశ్యపదీ అనే మృగమాత రూపమైన దుష్టశక్తిని ఉద్దేశించి,ఆ శక్తులు మన సమాజం నుంచి బయటకు వెళ్ళిపోవాలని, అవి మన కుటుంబానికి, జీవనానికి హాని చేయకుండా తొలగిపోవాలని ప్రార్థన చేస్తారు.
ఇది అపవిత్రత, దుష్టశక్తుల తొలగింపు మరియు శుభశక్తుల రక్షణ కోసం వినియోగించే శాంతిమంత్రం.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 19 వ సూక్తం
శ్లోకం1: మా నో విదన్వివ్యాధినో మో అభివ్యాధినో వదన్ ।
ఆరాచ్ఛర్యాః అస్మద్విషూచీరింద్ర పాతయ ॥ 1॥
అర్థం: మమ్మల్ని తాకే వ్యాధులు మమ్మల్ని హానిచేయకుండా ఉండగాక, మా మీదకి వచ్చినవాటిని (వ్యాధులను, శత్రువులను) నాశనం చేయు, ఓ ఇంద్రా! ఆ దుష్ట శక్తులను దూరంగా ఉన్న మా శత్రువుల మీద పడేయి.
బావం: ఈ శ్లోకంలో భయపెట్టే వ్యాధులు, చెడు శక్తులు మానవుడిపై ప్రభావం చూపకుండా ఉండాలని ప్రార్థించబడుతుంది, ఇంద్రుడిని పిలిచి, తన శక్తితో శత్రువులపై ఆ హానికరమైన శక్తులను పడేయమని కోరుతున్నారు, ఇది ఒక రక్షణమంత్రంగా మన ఆరోగ్యం, శాంతి, మరియు శత్రు శమనం కోసం వాడతారు.
శ్లోకం2: విష్వంచో అస్మచ్చ్రవః పతంతు యే అస్తా యే చాస్యాః ।
దైవీర్మనుష్యేసవో మమామిత్రన్వి విధ్యత ॥ 2॥
అర్థం: ఈ శరీరం మీద ఉన్న మరియు దాని చుట్టూ ఉన్న అన్నీ దుష్ప్రభావాలు తొలగిపోవాలి, దైవికమైనవీ, మానవుల ద్వారా కలిగే శత్రుత్వమూ అన్నీ నా శత్రువుల మీదకే పడాలని నేను కోరుతున్నాను.
బావం: ఈ మంత్రంలో వ్యక్తి తన శరీరాన్ని మరియు మనస్సును దుష్టశక్తుల నుంచి రక్షించాలని కోరుతున్నాడు, తనపై వచ్చే దుష్ప్రభావాలు అవి ఆధ్యాత్మికమైనవైనా, మానవసంబంధమైనవైనా ఇవన్నీ తన శత్రువులపైకి వెళ్లాలని కోరుతున్నాడు.
ఇది రక్షణ, శుభత, మరియు శత్రు నాశనానికి సంబంధించిన శక్తివంతమైన శాంతిమంత్రం.
శ్లోకం3: యో నః స్వో యో అరణః సజాత ఉత నిష్ట్యో యో అస్మాంఅభిదాసతి ।
రుద్రః శరవ్య యైతాన్మమామిత్రాన్వి విద్యతు ॥ 3॥
అర్థం: మనలోని శత్రువైనవాడు గానీ, బంధువు వేషంలో ఉన్న గాని, బహిరంగంగా వ్యతిరేకించే వారైన గానీ అలాంటి వారు మనపై దాడి చేయాలని చూస్తే,ఓ రుద్రుడా! నీవు నీ బాణాలతో నా శత్రువులందరిని నాశనం చేయు.
బావం: ఈ మంత్రంలో ఒక వ్యక్తి తన పరిమితి దాటి తనపై వ్యతిరేకంగా ఉన్న వారిని గుర్తించి,వారు బంధువులైతేనూ, బయట దుర్మార్గులైతేనూ, వారు చేసే దురభిప్రాయాల నుంచి రక్షణ కోసం శివుని (రుద్రుడిని) ప్రార్థిస్తున్నాడు.శత్రువులపై రుద్రుడు తన బాణాలను ప్రయోగించి, వారిని నాశనం చేయాలని కోరుతున్నాడు.ఈ మంత్రం శత్రునాశనం, రక్షణ మరియు ధైర్యానికి ప్రతీక. ఇది ఒక రకమైన ఆత్మరక్షణ ప్రార్థన,వైరముగలవారి నుంచి శివుని శరణు కోరే శక్తివంతమైన శాంతిమంత్రంగా పరిగణించబడుతుంది.
శ్లోకం4: యః సపత్నో యోసపత్నో యశ్చ ద్విషంఛపాతి నః ।
దేవాస్తం సర్వే ధూర్వంతు బ్రహ్మ వర్మ మమంతరం ॥ 4॥
అర్థం: ఎవరైతే మన శత్రువులు అయినా, దేవతలు వారిని పూర్తిగా నశింప జేయాలి, బ్రహ్మ, వర్మ దేవతలు మన మధ్య శాంతిని తీసుకురావాలి, ముఖ్యాంశాలు: శత్రువులను ధ్వంసం చేయాలి, దేవతలు మన రక్షకులు కావాలి, మన జీవితంలో శాంతి ఉండాలి.
బావం: ఈ మంత్రం ద్వారా, ప్రతి రకమైన శత్రువుల నుంచి రక్షణ కోరుతూ గోప్యంగా లేదా బహిరంగంగా ద్వేషించే వారిని దేవతలు శిక్షించాలని,తాము బ్రహ్మజ్ఞానంతో కవచితులై ఉండాలని కోరుతున్నారు, ఇది భౌతిక, మానసిక శత్రువుల నుంచి కూడా రక్షణ పొందేందుకు, బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని రక్షణ కవచంగా దీవించమని దేవతలను ప్రార్థించడమే.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 20 వ సూక్తం
శ్లోకం1: అదారసృద్భవతు దేవ సోమాస్మిన్యజ్ఞే మరుతో మృడతా నః ।
మా నౌ విద్యదభిభా మో అశస్తిర్మా నోవిదద్వజినా ద్వేష్యా యా ॥ 1 ॥
అర్థం: దేవుడు సోముడు ఈ యజ్ఞంలో మనకు ఆశీర్వాదంగా ఉండాలి, మరుతుడు మనపై కరుణ చూపాలి, మనపై ఎటువంటి భయాలు, బాధలు రాకూడదు, మన శత్రువులు మనకు ద్వేషం చూపకూడరు.
బావం: దేవుడి ఆశీర్వాదం మనకు కావాలి, భయాలు, బాధలు మనపై రాకూడదు, శత్రువుల ద్వేషం మన దగ్గరకి రాకూడదు.
శ్లోకం2: యో అద్య సేన్యో వధోఘాయూనాముదీయతే ।
యువం తం మిత్రావరుణావస్మద్యావయతే పరి ॥ 2 ॥
అర్థం: ఈ రోజు మన పాపము లేని జీవితాలపై వచ్చిన ఆ సైనికహింస, శత్రు దాడి ఎవరైన చేయాలనుకుంటున్నాడో,ఓ మిత్రా, వరుణా! అతనిని మా నుండి దూరం చేయండి, అటు వెళ్లిపోయేలా చేయండి.
బావం: ఈ మంత్రం సేన్య దాడుల (యుద్ధం లేదా శత్రు దాడుల) భయంతో ఉన్న సమయాల్లో చెప్పే రక్షణ ప్రార్థన, పాపరహితులైన మనుషులపై దాడి చేయదలచిన వ్యక్తిని దేవతలైన మిత్రుడు మరియు వరుణుడు మా వద్దకు రానీయకుండా అడ్డగించాలని ప్రార్థిస్తున్నారు, ఇది శత్రు దూరీకరణ, శాంతి కోరే ఒక శక్తివంతమైన వేద మంత్రం. దీనిలోని ఆకాంక్ష “బలహీనులను రక్షించండి, దుష్టులను దూరం చేయండి” అనే ధర్మ భావనకు అద్దం పడుతుంది.
శ్లోకం3: ఇతశ్చ యదముతశ్చ యవధం వరుణ యావయ ।
వి మహచ్చర్మ యచ్చ వరీయో యావయ వధం ॥ 3 ॥
అర్థం: ఇక్కడనుండి, అక్కడనుండి వచ్చిన ఏదైనా శత్రు దాడిని ఓ వరుణా! దూరం చేయుము, పెద్దదైన, అధిక బలమైన శత్రు ఆయుధాన్ని అయినా దయచేసి తొలగించుము, మా నుండి దూరం చేయుము.
బావం: ఈ మంత్రంలో ఉపన్యాసకుడు దేవుడైన వరుణుడిని ప్రార్థిస్తూ చెబుతున్నాడు ఎక్కడి నుండైనా మాకు వచ్చే హాని (వధ), దాడిని తొలగించమని, చిన్నదైనా, గొప్పదైనా, శక్తివంతమైనదైనా ఆయుధాన్ని మన జీవితం నుండి దూరం చేయమని కోరుతున్నారు, ఇది ఒక రక్షణ మంత్రం, “ప్రతిబంధకాలను, శత్రుశక్తులను ఎవిధంగా వచ్చినా దేవుడు వాటిని తొలగించాలి” అన్నది, ఇది మనలో భయం తొలగించి ధైర్యాన్ని నింపే శాంతిమంతమైన ప్రార్థనగా నిలుస్తుంది.
శ్లోకం4: శాస ఇథా మహాం అస్మిత్రసాహో అస్తుతః ।
న యస్య హన్యతే సవ న జాయతే కదాచన్ ॥ 4 ॥
అర్థం: ఓ మహాశక్తివంతుడా! నీ శాసనంలో మా శత్రువుల మీద నీవు నిశ్శబ్దంగా (బలంగా) ప్రభావం చూపు, ఎవరిని చంపలేరో, ఆయనను ఎప్పుడూ ఎవరూ జన్మింపజేయలేరు కూడా (అంటే అతను కలిగిన శక్తికి సమం ఏదీ లేదు).
బావం: ఈ మంత్రంలో, ఉపన్యాసకుడు దేవుని శక్తిని పొగిడుతూ, శత్రువులపై ఆయన్ని శాసించమని కోరుతున్నాడు, ఇక్కడ “న యస్య హన్యతే శవః” అంటే అతని శక్తిని ఎవరూ నాశనం చేయలేరు,అతని సమానుడిని ఎప్పుడూ సృష్టించలేరు అన్నది, ఇది శత్రుశమనాన్ని కోరుతూ చెప్పే ఒక విశ్వాసంతో కూడిన మంత్రం దేవుని శక్తి అమితమైనదిగా,శత్రువులు ఎంత బలంగా ఉన్నా, దేవుని అనుగ్రహంతో వారు అప్రభావితులవుతారని అందించే ధైర్యభరితమైన సందేశం ఇది.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 21 వ సూక్తం
శ్లోకం1: స్వస్తిదా దేవీషాం పతిర్వృత్ఱః విమృధో వశీ |
వృషేంద్రః పుర ఏతు నః సోంపా అభయకరః ||1||
అర్థం: దేవతలకు మంగళాన్ని ప్రసాదించే శక్తిమంతుడైన వృత్రహా ఇంద్రుడు,శత్రువులను నాశనం చేసే సామర్థ్యంతో, పరిపూర్ణ నియంత్రణ కలిగినవాడై సోమపానం చేసేవాడైన వానీయే మాకు ముందుకు వచ్చి,మనకు భయం లేని రక్షణను కలిగించుగాక.
బావం: ఈ మంత్రంలో ఇంద్రుడిని శత్రు నాశనం మరియు భయ నివారణ దేవతగా ప్రార్థించబడుతున్నాడు.అతను దేవతలకు శుభకరుడు, శత్రువులను దారుణంగా సంహరించగల శక్తిమంతుడు, ఈ శ్లోకంలో ఉపన్యాసకుడు కోరుతున్నది “ఓ ఇంద్రా! నీవు మాకు ముందుగా వచ్చి, భయం లేకుండా రక్షణనివ్వాలి” అనే ఆకాంక్ష.ఇది ధైర్యం, రక్షణ, శుభత మరియు శాంతి కోసం పలికే మంత్రం. శత్రు భయాల నుంచి బయటపడాలనుకునే వేళల్లో ఇది గొప్ప ఆధ్యాత్మిక శక్తినిచ్చే శ్లోకం.
శ్లోకం2: వి న ఇంద్ర మృధో జహి నీఛ యఛ పృతన్యతః |
అధమ్ గమయ తమో యో అస్మాంఅభిదాసతి ||2||
అర్థం: ఓ ఇంద్రా! మా శత్రువులను నాశనం చేయు, వారిని కిందికి తోసిపారెయ్యు, మా మీద దాడి చేయగలవారు ఎవరైతే ఉన్నారో,
వారిని అంధకారపు లోతుల్లో పడేసి మా నుండి దూరం చేయు.
బావం: ఈ శ్లోకం స్పష్టంగా శత్రు నాశనం కోరుతూ ప్రార్థన చేస్తోంది,ఇంద్రుడు శక్తిమంతుడిగా, పృథ్వీలో ధర్మాన్ని కాపాడే దేవతగా చిత్రింపబడి, అతని ద్వారా దుష్టులను (మృధో) తొలగించి,వారు మనం చూసే వెలుగులో కాకుండా – అంధకారపు స్థితిలోకి తోలిపోమని కోరతారు. దీనివల్ల వ్యక్తికి ధైర్యం, శాంతి, మరియు ధర్మ నమ్మకాన్ని కలిగించే బలం లభిస్తుంది.
శ్లోకం3: వి రక్షో వి మృధో జహి వ వృత్రస్య హన రుజ |
వి మన్యు మిన్ద్ర వృత్ఱహన్నమిత్రస్యాభిదాసతః ||3||
అర్థం: ఓ వృత్రహా ఇంద్రా! రాక్షసులను, శత్రువులను నాశనం చేయుము, వేరు చేయుము, వృత్రుడి శక్తిని ఎలా చెదరగొట్టావో,
అలాగే మా మీద దాడి చేసే శత్రువుల అహంకారాన్ని కూడా తుళ్లిపారెయ్యుము.
బావం: ఈ మంత్రంలో భయంకరమైన శత్రువులను (రక్షః, మృధః, అమిత్రః) ఆయుధాలతో, అహంకారంతో వచ్చే వారిని ఇంద్రుడు తన శక్తితో ఎలా వృత్రుడిని సంహరించాడో,అలాగే మనపై దాడి చేయగల వారిని సంహరించమని ప్రార్థన చేయబడుతోంది, ఇది భౌతికంగా లేదా మానసికంగా ఎదురయ్యే శత్రువుల పట్ల ధైర్యాన్ని, నమ్మకాన్ని ఇచ్చే ఒక శక్తివంతమైన రక్షణ మంత్రం.
శ్లోకం4: అపి ఇంద్ర ద్విషితో మనోప జిజ్యాసతో వధం |
వి మహఛ్చర్మ యఛ్చ వరియో యావయ వధం ||4||
అర్థం: ఓ ఇంద్రా! మాకు ద్వేషంతో ఉన్నవారి మనస్సును దూరం చేయుము,వారు మమ్మల్ని గెలవాలనుకునే ఆ ప్రయత్నాలను నాశనం చేయుము, వారు గొప్ప ఆయుధంతో వచ్చినా, అధిక శక్తి కలిగినవారైనా,వారి హానిని మమ్మల్ని తాకకుండా తొలగించుము.
బావం: ఈ మంత్రం ద్వారా ఒక వ్యక్తి, తన మీద ద్వేషంతో, గర్వంతో, విజయం సాధించాలని తపించే శత్రువుల మనోభావాలను తొలగించమని ఇంద్రుని ప్రార్థిస్తున్నాడు.శత్రువులు ఎంత బలంగా ఉన్నా, వారు ధౌర్జన్యంగా వచ్చినా, వారి దాడి దూరంగా ఉండాలని కోరుతున్నారు, ఇది మనస్సు, శరీరాన్ని హాని చేసే శక్తుల నుండి రక్షించమని చేసే శాంతి మంత్రం.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 22 వ సూక్తం
శ్లోకం1: అనూ సూర్యముదయతాం హృద్ధయతో హరిమా చ తే |
గో రోహితస్య వర్ణేన తేన్ త్వా పరిదధ్మసి ||1||
అర్థం: నీ హృదయానికి దగ్గరగా ఉన్న తపతపలాడే దోషాలను ఉదయించే సూర్యుని కాంతి వెంట పంపివేస్తున్నాం.
గో-రోహిత (ఎర్రని గోరు మేక/ఎద్దు) యొక్క వర్ణం (రక్తవర్ణ శక్తి) తో మేము నీ చుట్టూ రక్షణ కవచంలా ఆ శక్తిని వేసినాము.
బావం: ఈ మంత్రం ఒక రకమైన ఆయుర్వేదాత్మక పరిమార్జన మంత్రం, ఇది శరీరంలో ఉన్న దాహ, తప, దోష లాంటి రుగ్మతలను సూర్యుని కాంతితో తొలగించమని కోరుతుంది, అంతేకాదు, గోరోహిత అనే పవిత్రమైన జంతువు యొక్క శక్తివంతమైన వర్ణాన్ని ఉపయోగించి
వ్యక్తి చుట్టూ రక్షణ వలయాన్ని ఏర్పరచినట్లు ఊహించడం జరుగుతుంది, ఈ శ్లోకంలో ఆధ్యాత్మిక శక్తి, ప్రకృతి శక్తులు, మరియు వైద్య పరమైన సంధానం ఈ మూడు కలసి వ్యక్తి ఆరోగ్యాన్ని, శాంతిని కోరే విధంగా ఉన్నది.
శ్లోకం2: పరి త్వారోహిత వర్ణైర్దీర్ఘాయుత్వాయ దధ్మసి |
యథాయమరపా అసదథో అహరితో భువత్ ||2||
అర్థం: గోరోహిత (ఎర్రని) వర్ణంతో నీకు దీర్ఘాయుష్షు కలగాలని మేము రక్షణ కవచం వేసినాము, అవనతమైన స్థితిలో ఉన్న నీవు (అనారోగ్యంతో),ఇప్పటికైనా ఆరోగ్యవంతుడవై ఉండుగాక.
బావం: ఈ మంత్రం ద్వారా ఒక వ్యక్తికి ఆరోగ్యం, దీర్ఘాయుష్యము కోరుతున్నారు, “గోరోహిత వర్ణం” అంటే పశువుల శక్తిని సూచించే ఎరుపు రంగు ఇది జీవశక్తికి, ఉత్సాహానికి సూచకం, అంతేగాక, ఆరోగ్య రీత్యా బలహీనంగా ఉన్న వ్యక్తి మళ్లీ ఆరోగ్యవంతుడై “అహరితః” శక్తివంతుడై ఉండాలని ఆశిస్తున్నారు.ఈ మంత్రం వేద వైద్య విధానాల్లో, శరీర శుద్ధి, దోష నివారణ, ఆయుర్దాయం కోసం ముఖ్యంగా వాడే మంత్రాలలో ఒకటి.
శ్లోకం3: యా రోహిణీదేవత్యా గావో యా ఉత్ రోహిణీః |
రూపరూషం వయోవయస్తాభిష్టా పరివధ్మసి ||3||
అర్థం: రోహిణీ దేవతకు చెందిన గోవులు మరియు రోహిణీ శక్తి కలిగిన శక్తులద్వారా అందం (రూపం), కాంతి (రూషం), యౌవనం (వయస్సు) ప్రసాదించే శక్తులతో మేము నిన్ను ఆవృతం చేస్తున్నాము (రక్షణ కవచంగా ముడుస్తున్నాము).
బావం: ఈ మంత్రం ద్వారా ఉపాసకుడు శరీర శుభ్రత, కాంతి, మరియు యౌవన శక్తిని కోరుతున్నాడు “రోహిణీ” అంటే ఇది ఒక నక్షత్రమైతే కూడా, ఇందులో దివ్య శక్తి సూచనగా ఉంది ఇది పుష్టిని, ప్రకాశాన్ని, జీవశక్తిని సూచిస్తుంది, గోవులు (గావః) దివ్య శక్తిగా, ఆరోగ్యానికి ఆధారంగా పరిగణింపబడ్డాయి, ఆరోగ్యం, యౌవనం, మరియు అందం కలిగించే శక్తుల వల్ల నన్ను పూర్తిగా కవచితునిగా చేయండి అనే ఆకాంక్ష.
శ్లోకం4: శుకైఁషు తే హరిమాణం రోపణాకాసు దధ్మసి |
అథో హారిద్రవేషు తే హరిమాషం ని దధ్మసి ||4||
అర్థం: నీ తలకేసులపై ప్రకాశించే పసుపు రంగు ఆరోగ్యకాంతిని మేము స్థాపిస్తున్నాము అలాగే నీ శరీరంపై పసుపుతో చేసిన ద్రవ్యాల ద్వారా ఆ కాంతిని స్థిరపరుస్తున్నాము.
బావం: ఈ మంత్రం శరీర శుభ్రత, ఆరోగ్యం, మరియు ప్రకాశం కోసం ఇక్కడ “హరిమాణం” అంటే పసుపు రంగు కాంతి లేదా ఆరోగ్యకరమైన వర్ణము (పసుపు రంగు – హరితవర్ణం).“రోపణాకా”, “హారిద్రవేషు” ఇవి పసుపుతో సంబంధమైన ప్రక్రియలు,వాటితో వ్యక్తి శరీరానికి ఆరోగ్య కాంతిని ప్రసాదించడం, దోషాలను తొలగించడం సూచించబడింది ఈ మంత్రం ఆచారపరంగా పసుపు లేదా ఔషధ ద్రవ్యాలను శరీరానికి రాస్తూ పలికే మంత్రంగా భావించబడుతుంది.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 23 వ సూక్తం
శ్లోకం1: నక్తజాతా అస్యా ఔషధే, రామే కృష్ణే అసిక్నే చ ।
ఇదం రజని-రజః కలాసం, పలితం చ యత్ ॥
అర్థం: ఓ ఔషధీ! నీవు రాత్రి వేళ పుట్టినవి — నీవు ఎరుపు, నలుపు, మరియు గాఢ నలుపు వర్ణములు కలిగి ఉన్నావు ఈ రజకణములు, ముడతలు మరియు పాలిత కేశాలు (వెన్నెముక క్షీణత/వృద్ధాప్య లక్షణాలు) ఇవన్నీ తొలగించడానికి నీవు సమర్థంగా ఉండి మా కోసం పనిచేయుము.
బావం: ఈ మంత్రంలో “ఔషధి” (ఔషధశక్తి)ని సంబోధిస్తూ, శరీరంలో ఏర్పడే చర్మ సంబంధిత దోషాలు వృద్ధాప్య సూచనలైన పలితం (వెన్నెముక కేశాలు), రజః (ధూళి, చుండ్రు),తదితర రోగాలను తొలగించమని ప్రార్థిస్తున్నారు ఈ మంత్రం ద్వారా ఆయుర్వేద సంబంధిత ఔషధ శక్తికి నమస్కరిస్తూ, శరీర శుభ్రత మరియు యౌవనాన్ని కోరతారు. ఇది ఆరోగ్యం, సౌందర్యం మరియు శక్తి కోసం ఉపయోగించే శాంతిమంత్రం.
శ్లోకం2: కలాస చ పలతం చ నిరితో నాశయ పుషత్ |
ఆ త్వా స్వో విశ్వతాం వర్ణః పరా శుక్లాని పతయ ||2||
అర్థం: ఓ ఔషధీ! చర్మ ముడతలు (కలాసం), తెల్ల వెంట్రుకలు (పలితం) మరియు శరీరపు కలుషితత (నిరితః) ను నశింపజేయుము నీ శక్తి (స్వః) నాలుగు దిక్కులనుండీ వచ్చి, ఈ తెల్లదనాన్ని (పలితత్వాన్ని) పూర్తిగా తొలగించుగాక.
బావం: ఈ మంత్రం ఆరోగ్య శుభ్రత మరియు యౌవనాన్ని తిరిగి పొందాలన్న ఆకాంక్షతో ఉచ్చరించబడుతుంది ఇందులో: “కలాసం” అంటే ముడతలు, వృద్ధాప్య రేఖలు,“పలితం” అంటే తెల్ల వెంట్రుకలు,“నిరితః” అంటే దుర్గంధకరమైన దుష్టత, శరీరంలో వికారాలు.
ఈ అన్ని లక్షణాలను తొలగించమని ఔషధ శక్తిని ప్రార్థిస్తున్నారు, ఇది ఔషధ సిద్ధాంతం + ఆధ్యాత్మిక శుద్ధి కలసిన రక్షణ మంత్రంగా చెప్పవచ్చు, శరీర శుభ్రత, చర్మ ఆరోగ్యం, కేశం మెరుపు మరియు యౌవనానికి శక్తినివ్వే వేద మంత్రం.
శ్లోకం3: అసితం తే ప్రలయనమస్థానం అసితం తవ |
అసిక్ని అస్యోషధే నిరితో నాశయ పుషత్ ||3||
అర్థం: నీ ప్రలయనం (ఉద్భవం) నలుపు రంగులో నుండే, నీ స్థానం కూడా నలుపే ఓ నలుపు రంగు ఔషధీ! శరీరంలోని దుష్టతల్ని, అపవిత్రతల్ని నశింపజేయుము.
బావం: ఈ మంత్రం లోని “అసితం” (నలుపు) అనే పదం ఔషధి యొక్క శక్తి, గంభీరత, శోషణ సామర్థ్యాన్ని సూచిస్తుంది ఔషధి యొక్క స్వభావం నలుపు రంగులో ఉంది – ఇది చీకటి కాకుండా, శక్తిమంతమైన పునరుద్ధార శక్తిని సూచిస్తుంది ఈ మంత్రం ద్వారా కోరే విషయాలు: శరీరంలోని పలితం (తెల్ల వెంట్రుకలు),నిరితః (దుష్టశక్తులు, అనారోగ్య లక్షణాలు),వాటిని నశింపజేయమని ఔషధి దేవతను ప్రార్థించడం జరుగుతుంది.
శ్లోకం4: అస్థజస్య కలాసస్య తనూజస్య చ యత్వచి |
దూస్య కృతస్య బ్రహ్మణా లక్ష్మే శ్వేతమనీనశమ్ ||4||
అర్థం: ఎముకల నుండి పుట్టిన ముడతలు మరియు వాటి తంతువులు చర్మంపై ఏర్పడిన తెల్లతనాన్ని,బ్రహ్మజ్ఞానంతో కలిగిన ఔషధ శక్తి దానిని తొలగించుగాక దుష్టతచే కలుషితమైన ఆ శ్వేత లక్షణాన్ని (వెన్నెముకలు/చుండ్రు/పలితం) మాయం చేయుగాక
బావం: ఈ మంత్రంలో చెప్పబడింది చర్మం మీద ఏర్పడే వృద్ధాప్య ప్రభావాలు (కలాసం), వీటి మూలం ఎముకల తంతువుల నుంచి వచ్చే మార్పులు అని, వాటి వల్ల కలిగే తెల్లదనాన్ని (పలితత్వం) ఔషధం ద్వారా, దివ్యశక్తి (బ్రహ్మణా) ద్వారా తొలగించమని ప్రార్థన ఇది శరీరాన్ని, కేశాలను, చర్మాన్ని శుభ్రపరచే, యౌవనాన్ని పరిరక్షించే శాంతిమంత్రం, ఇది ఆధ్యాత్మికంగా శరీర స్వచ్ఛత, ఆయుర్వేద పరంగా ఆరోగ్యం, మరియు శాస్త్రోక్త ఔషధ ప్రాభవాన్ని వ్యక్తీకరించే శ్లోకం.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 24 వ సూక్తం
శ్లోకం1: సుపర్ణో జాతః ప్రథమస్తస్య త్వం పిత్తమాసిథ |
తదాసురి యుధా జీత రూపం చక్రే వనస్పతీన్ ||1||
అర్థం: సుపర్ణుడు (గరుడుడు/వేదంలోని శక్తిశాలి విహంగమయుడు) తొలుత జన్మించాడు ఆ సమయంలో నీవు (ఔషధీ!) పిత్తంగా ఉన్నావు.
ఆ తర్వాత, దానిని ఆసురి అనే శక్తి యుద్ధంలో జయించి, ఆ ఔషధ శక్తిని వనస్పతుల రూపంలో భూమిపై ప్రతిష్ఠించింది.
బావం: ఈ మంత్రం ఒక శక్తిమంతమైన ఔషధ శక్తి యొక్క మూలాన్ని వివరిస్తుంది సుపర్ణః – శక్తివంతమైన ఆధ్యాత్మిక పక్షి (గరుడుడు), పిత్తం శరీరంలో రక్తం, జీర్ణశక్తికి సంబంధించి ముఖ్యమైన తత్త్వం, ఆసురి – ఇది ఔషధి యొక్క దేవతాశక్తిని సూచిస్తుంది, వనస్పతీన్ ఔషధ మొక్కలు (ఆయుర్వేద ఔషధిక వృక్షాలు). ఈ మంత్రం భావం ఏమిటంటే: శక్తివంతమైన ఔషధ శక్తి మొదట పిత్త దోషాన్ని సమతుల్యంగా ఉంచేందుకు ఉద్భవించింది, ఆశయంగా, శరీరంలోని లోపాలను సంహరించేందుకు వనస్పతుల రూపంలో భూమిపై అవతరించింది.
శ్లోకం2: ఆసురి చక్రే ప్రథమేదం కిలాసభేషజమిదం కలాసనాశనం |
అనీనశతకలాసం సరూపమరత్వచమ్ ||2||
అర్థం: ఆసురీ (ఔషధశక్తి దేవత) మొదటగా ఈ ఔషధాన్ని తయారు చేసింది ఇది కిలాస (చర్మ రోగం) నాశనానికి ఔషధంగా పనిచేస్తుంది.
ఇది చర్మంపై వచ్చే ముడతలు, రంగు మారడం, వృద్ధాప్య లక్షణాలను తొలగిస్తుంది, చర్మాన్ని మళ్లీ మునుపటి వలె మృదువుగా, ఆరోగ్యంగా, రూపవంతంగా చేస్తుంది,
బావం: ఈ మంత్రం ముఖ్యంగా చర్మ వ్యాధులు మరియు వృద్ధాప్య లక్షణాలు తొలగించేందుకు వనస్పతుల రూపంలో ఉన్న ఔషధ శక్తిని ప్రార్థించడం కోసం ఉపయోగిస్తారు ఇందులో: కిలాసం అంటే చర్మంపై వచ్చే తెల్లటి/నలుపటి దద్దుర్లు లేదా దద్దురుగాల రకం వ్యాధులు, కలాసం అంటే ముడతలు, వృద్ధాప్య ప్రభావాలు, అరుత్వచం అంటే మంచి మెత్తటి, మృదువైన చర్మం, దీన్ని ఉపాసన విధానంగా, ఆయుర్వేదంలో ఔషధాలను రుద్దుతూ లేదా సేవించేటప్పుడు పారాయణం చేయడం ఆనవాయితీగా ఉంది.
శ్లోకం3: సరూపా నామ తే మాతా సరూపో నామ తే పితా |
సరూపకృత్వమేషधे సా సరూపమిదం కృధి ||3||
అర్థం: నీ తల్లి పేరు ‘సరూపా‘, నీ తండ్రి పేరు ‘సరూపః‘.ఓ ఔషధీ! నీవు కూడా చర్మాన్ని మునుపటి స్వరూపంలోకి తేవాలి, ఈ రోగగ్రస్త భాగాన్ని మళ్లీ అందమైన, ఆరోగ్యవంతమైన రూపంలోకి మార్చుము.
బావం: ఈ మంత్రం “సరూపత్వం” అనే భావనపై ఆధారపడింది అంటే స్వాభావిక రూపం, ఆరోగ్యకరమైన ఆకృతి, ఈ శ్లోకం ఉద్దేశం: ఔషధ శక్తికి జననదాతలు కూడా “సరూప” స్వభావం కలవారనీ,కాబట్టి నీవు కూడా (ఔషధీ!) అదే లక్షణంతో, ఈ రోగగ్రస్త భాగాన్ని మునుపటి రోగ్యకరమైన, స్వచ్ఛమైన రూపానికి తీసుకురావాలని ప్రార్థన,దీన్ని ఆరోగ్య ఔషధ చికిత్సలలో, ముఖ్యంగా చర్మ వైద్యానికి సంబంధించిన ప్రాచీన ఆయుర్వేద పద్ధతుల్లో ఉపయోగించేవారు.
శ్లోకం4: శ్యామా రూపకరణీ పృథ్వ్యా అధుర్ధతా |
ఇదముషు ప్ర సాధయ పున రూవాణ్ కల్పయ ||4||
అర్థం: ఓ శ్యామావర్ణమైన రూపాన్ని కలిగించేవాడవైన ఔషధీ! నీవు భూమిపై ఉద్భవించిన శక్తివంతమైన ఔషధమవు, ఈ భాగాన్ని (రోగగ్రస్త భాగాన్ని) నీవు పూర్తిగా స్వచ్ఛంగా చేయు, మళ్లీ ఆరోగ్యవంతమైన, మునుపటి రూపాన్ని దానిలో కల్పించు.
బావం: ఈ మంత్రం చివరి ఆశయం రూప సౌందర్యం, చర్మ ఆరోగ్యం, మరియు యౌవనాన్ని తిరిగి పొందడం, ఇందులో: “శ్యామా” ఆరోగ్యకరమైన నలుపు-నీలం వర్ణం, ఇది చర్మపు సహజ శోభను సూచిస్తుంది, “పునః రూపాణి కల్పయ” – అంటే మునుపటి ఆకృతి, సౌందర్యాన్ని మళ్లీ కలిగించు అని ఔషధాన్ని కోరడం, ఈ మంత్రం ఔషధ తుల్యమైన వనస్పతులను ధ్యానిస్తూ, చర్మం, రూపం మరియు ఆరోగ్యం కోసం పలికే అత్యంత శుభాశయ శ్లోకం.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 25 వ సూక్తం
శ్లోకం1: యద్గ్నిరాపో అద్ధత్ప్రవిష్య యత్రాకృణ్వంధర్మధృతో నమోసి |
తత్ర త ఆహుః పరమ్ జనిత్రం సనః సవిద్వాన్పరి వృఙ్ఘ్ధ తక్మన్ ||1||
అర్థం: యే స్థలంలో అగ్ని మరియు జలాలు ఒకటిగా కలిశాయి, ధర్మమును అనుసరించేవారు అక్కడ కార్యాలు ఆరంభించారు – ఆ స్థలానికి నమస్కారం, అక్కడే నీ ఉత్పత్తి యొక్క పరమ మూలం ఉందని అంటారు. ఓ జ్ఞానవంతుడా! మమ్మల్ని ఆ దిక్కునకు నడిపించు.
భావం: ఈ శ్లోకం ప్రకారం, సృష్టి యొక్క మూలం – అగ్ని (శక్తి) మరియు ఆపః (జలం/ప్రాణశక్తి) కలయికతో ఏర్పడిన స్థలం – పవిత్రమైనది. అదే స్థలంలో ధర్మాన్ని అనుసరించే కార్యాలు ప్రారంభమవుతాయి. ఈ స్థలానికి నమస్కరిస్తూ, అక్కడే పరమ జనక స్థానం ఉందని గ్రహించి, దాని వైపు మమ్మల్ని నడిపించమని దేవునికి ప్రార్థనగా ఇది చెప్పబడింది.
శ్లోకం2: యద్యర్చిర్యది వాసి శోచిః శకల్యేషి యది వా తే జనిత్రమ్ |
హూడర్నామాసి హరితస్య దేవ సనః సవిద్వాన్పరి వృఙ్ఘ్ధి తక్మన్ ||2||
అర్థం: నీవు జ్యోతి స్వరూపంగా ఉన్నావా? లేదా వేడిగా మండే అగ్నివై ఉన్నావా? లేకపోతే చిన్న చిన్న తుది వెలుగుల్లా విడిపోయినావా? నీ ఉత్పత్తి స్థలం ఎక్కడైనా కాని, ఓ హరితవర్ణ దైవ స్వరూపుడా,నీ పేరు “హూడః” అని పిలవబడుతోంది ఓ జ్ఞానసంపన్నుడా! మమ్మల్ని ఆ పరమ స్థలానికి నడిపించు.
భావం: ఈ శ్లోకంలో అగ్నిని లేదా దేవత్వాన్ని వివిధ స్వరూపాల్లో అభివర్ణిస్తున్నారు – అది ప్రకాశంగా (అర్చిః), వేడి (శోచిః), శకలాలుగా విడిపోయిన వెలుగుల్లా (శకల్యేషి), లేదా దాని మూల స్థానం తెలియకపోయినా – నీ తత్వం, నీ కార్యం విశ్వాన్ని నడిపే శక్తిగా ఉంది. “హూడః” అనే పేరుతో పిలవబడే ఈ దైవత్వం, హరిత స్వరూపమై ఉన్నదని పేర్కొంటూ, చివరగా దాని జ్ఞానం మమ్మల్ని పరమార్థం వైపు తీసుకుపోవాలని కోరుతున్నారు.
శ్లోకం3: యది శోకో యది వాభిశోకో యది వా రాజ్ఞా వరుణస్యాసి పుత్రః |
హూడుర్నామాసి హరితస్య దేవ సనః సవిద్వాన్పరి వృఙ్ఘ్ధ తక్మన్ ||3||
అర్థం: నీవు ఒక శోకం (దుఃఖం) కావచ్చును, లేక అధిక దుఃఖానికి కారణమైనవాడవయ్యి కావచ్చు,లేక నీవు దేవత అయిన రాజు వరుణుని పుత్రుడవవచ్చు,నీ పేరు “హూడః”, హరిత వర్ణ దేవతవు. ఓ జ్ఞానసంపన్నుడా! మమ్మల్ని ఆ పరమస్థితి వైపు నడిపించు.
భావం: ఈ శ్లోకంలో దుఃఖం యొక్క మూలాన్ని లేదా దాని రూపాంతరాన్ని వ్యక్తీకరించినట్లుగా ఉంది, అదే సమయానికి, ఆ దుఃఖం వెనుక divine source (దైవిక మూలం) కూడా ఉన్నదనే భావనను సూచించబడింది, ఈ శ్లోకం లో “హూడః” అనే దైవ స్వరూపాన్ని ― దుఃఖాన్ని పరిహరించే జ్ఞానవంతుడిగా భావిస్తూ ఆ పరమ గమ్యాన్ని తెలుసుకునే మార్గం చూపమని ప్రార్థనగా నిలుస్తుంది.
శ్లోకం4: నమ శతాయ తక్మనే నమో రూరాయ శోచిషే కృతోమి |
యో అన్యేద్యురుభయద్యురభ్యెతి తృతీయకాయ నమో అస్తు తక్మనే ||
అర్థం: శతరూపాలుగల తక్మన్కు నమస్కారం, శోచించే, ఉగ్రమైన రూపముగల రూరునికి నమస్కారం చెబుతున్నాను, ఇతడు నిన్న (గతం), ఇవాళ (వర్తమానం), రేపు (భవిష్యత్తు) అన్నీ చేరగల శక్తిని కలిగివున్నాడు, అటువంటి మూడవ కాలస్వరూపుడైన తక్మన్కు నమస్కారం.
భావం: ఈ శ్లోకంలో “తక్మన్” అనే శక్తిని సమస్త కాలాలూ వ్యాపించిన విశ్వశక్తిగా గుర్తిస్తూ,అది శత రూపాలుగలదిగా, శోచనీయమైన రూపంగా (అర్థం: భయానకమైన, లేదా ఆత్మదుఃఖాన్ని కలిగించే) రూపంలో కూడా ఉండవచ్చని అంగీకరిస్తూ,భయాన్ని ప్రసాదించే “రూర” అనే రూపానికీ నమస్కరించటం జరుగుతుంది, ఈ తత్త్వం గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు అన్నింటినీ తాకగలదు – అంటే కాలము మీద అధిపత్యమున్న శక్తిగా ఈ శ్లోకం పేర్కొంటోంది.దీన్ని దుఃఖ నివారణ మరియు కాల సంబంధిత భయాలపై విజయం కొరకు ప్రార్థనగా చూడవచ్చు.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 26 వ సూక్తం
శ్లోకం1: ఆరేసావస్మదస్తు హేతిర్దేవాసో అసత् |
ఆరే అశ్మా యమస్యథ ||1||
అర్థం: ఆ హేతిః (అస్త్రం/బాణం/ఆపద) మమ్మల్ని దూరంగా ఉండనీ, అది దేవతలచే లేకుండా పోవనీ, అదే విధంగా, యముని శక్తిగా ఉన్న ఆ శిల (అశ్మా) కూడా మమ్మల్ని దూరంగా ఉండనీ.
భావం: ఈ శ్లోకంలో “హేతిః” అంటే బాణం, లేదా హానికరమైన శక్తి. “ఆరే” అంటే దూరంగా, “అస్మత్” అంటే మన నుండి, ఈ మంత్రం ప్రకారం, హానికరమైన శక్తులు – అవి భౌతికమైనా కాని, ఆధ్యాత్మికమైనా కాని – దేవతల చేతివల్ల నిరాకరించబడాలని కోరుతోంది, అదే సమయంలో, యముడు (మరణానికి సంకేతం) చేత వాడబడే శిలా (దండన, శిక్షా రూపం) కూడా మనపై పడకూడదని ప్రార్థన ఉంది.
శ్లోకం2: సవాసావస్మభ్యమస్తు రాతిః సఖేంద్రో భాగః |
సవితా చిత్రరాధః ||2||
అర్థం: ఆ సవితా దేవుడు మాకు శ్రేయస్సును (రాతి),ఇంద్రుడితో కూడిన భాగ్యాన్ని ప్రసాదించుగాక, అతడు విశేషమైన వరాలను ప్రసాదించగలవాడు.
భావం: ఈ శ్లోకంలో సవితా అంటే సూర్యునికి సంబంధించిన దేవత, ప్రబోధన శక్తిగా భావించబడతాడు, అతని చిత్తశక్తి మానవుడికి ధర్మమార్గాన్ని, సంపదను, విజయాన్ని ప్రసాదించగలదని ఈ ప్రార్థన ద్వారా మనం కోరుతున్నాం.
శ్లోకం3: యుయమః ప్రవతో నపాన్ మరుతః సూర్యత్వచసః |
శర్మ యచ్ఛ త సప్రథాః ||3||
అర్థం: ఓ మరుతగణమూ! (వాయుదేవుని వీర సేన!) మీరు ఋతువుల తుపానుల్లా వేగంగా పురోగమిస్తారు; సూర్యుడి చమక్చమకల వర్ణంతో ప్రకాశిస్తారు, మమ్మల్ని (మీ అభిమానులను) విస్తీర్ణమైన రక్షణ (శర్మ)తో కడదాకా కాపాడండి.
బావం: మరుతులు వాయువు తుఫానుల దేవతలు. వీరి ఉనికి సామూహిక శక్తిపరాకాష్ఠకు ప్రతీక క్రమహీనమైన గాలిని సైతం శ్రేష్ఠ కార్యసంపాదక శక్తిగా మార్చే సామర్థ్యం సంపూర్ణంగా వీరిది, మరుతుల లోపల సమైక్యంగా వెలిగే ప్రకాశవంతమైన వికాసాన్ని సూచిస్తుంది. ప్రకాశమూ, వేగమూ సమన్వితమైన శక్తి వాళ్లది, సహజ మానవులు దేవతలకు సంతానం లేమయినప్పటికీ, వారిని తల్లి-తండ్రుల్లా ఆశ్రయించొచ్చు అనే భావన. అంటే మరుటులు తమ దయ, విలువైన రక్షణను భక్తులకు ప్రసాదించాలి అని కవి ప్రార్థిస్తున్నాడు.
శ్లోకం4: సుషూదత మృడత మృడయా నస్తనూభ్యో |
మయస్తకేభ్యస్కృధి ||4||
అర్థం: మీరు శాంతిగా నిలిచిపోండి, దయగలవారై ఉండండి, మా శరీరాలను మృదువుగాహానిలేకుండా కాపాడండి, మాకు అనుగ్రహమైన ఆనందం, శుభఫలితాలు ప్రసాదించండి.
భావం: శాంతి & విశ్రాంతి – “సుషూదత” అనే వాక్యం దుష్టశక్తులు లేదా రోగమూలక బాధలు సైతం నిశ్శబ్దంగా ఉండాలంటూ ప్రార్థన, దయామయ రక్షణ – “మృడత, మృదయా” పదజాలం ద్వారా కరుణ, సౌమ్యత్వాన్ని బలంగా కోరుతున్నారు; శరీరం–మనస్సుకు హాని కలగకూడదన్న ఆకాంక్ష, శ్రీ, సంతోషం – “మయస్తకేభ్యః” అనగా మేలు కలిగించే దైవికానుగ్రహం / ఆనందసంపద మనకు భాగ్యంగా కలగాలని వేడుకుంటున్నారు, భయరహిత జీవనం – ఈ మూడు ఆశీస్సుల్లో మునిగితే, అనారోగ్యమూ, అపశకునమూ దూరమై, మనసుకు ప్రగాఢ శాంతి లభిస్తుందని అర్థం
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 27 వ సూక్తం
శ్లోకం1: అమూః పారే ప్రిదాక్వత్రిష్ప్తా నిర్జరాయవః |
తాసా జరాయభిర్వయమక్ష్యావని వ్యయామసఘాయోః పరిమంథినః ||1||
అర్థం: వీరు (ఆ శక్తులు) ఆ దూర ప్రాంతాలలో ఉన్నాయి అవి మాకు సహాయపడే శక్తులు, వాటిలో ఉన్న పాత వృద్దత్వాన్ని మేము వదిలిపెట్టి,
ఈ భూమిపై ఆరోగ్యంగా, బలంగా ఉండేందుకు ప్రయత్నిస్తున్నాము, మేము మానసిక, శారీరక దుఃఖాలను తొలగించాలనుకుంటున్నాము.
భావం: ఈ శ్లోకం జరాయుభి (వృద్ధత్వ లక్షణాలు), నిర్జరాయవః (వృద్ధాప్యాన్ని తొలగించేవి) అనే పదాల ద్వారా వృద్ధాప్యాన్ని, వ్యాధుల ప్రభావాన్ని దూరం చేసే శక్తులను పిలుస్తోంది, అమూః పారే ప్రిదా అంటే, ఆ దైవిక శక్తులు మనుషుల దగ్గర కాకపోయినా, అవి ఏదో దూరంలో ఉన్నా సరే, వాటిని తలపడి పిలుస్తున్నారు, “వయమక్ష్యావని” భూమిపై శక్తివంతంగా, ఆరోగ్యంగా జీవించాలనే మనోభావం వ్యక్తమవుతుంది.“అసఘాయః పరిమంథినః” అంటే మేము ఆ దుష్టశక్తులతో లేదా వ్యాధులతో పోరాడుతున్నవారము, కానీ ఇప్పుడు మేము వాటిని అధిగమించాలని ప్రయత్నిస్తున్నాము.
శ్లోకం2: విషచేతు కృంతతీ పనాకమవ బిభృతి |
విష్వక్పునర్భువా మనఃసమృద్ధా అఘాయవః ||2||
అర్థం: ఆ విషచేతు (విషపు శక్తి గల దురాత్మ) పని (పొడిచే) ఆయుధాన్ని చేతిలో పట్టుకున్నది, అది విశ్వవ్యాప్తి కలిగి ఉంది, మనస్సును మళ్లీ సమృద్ధిగా చేయగలదు, అయినా, అది పాపపూరితమైనవారికి మాత్రమే భయం కలిగించగలదు.
భావం: ఈ శ్లోకంలో “విషచేతు” అనగా విషపూరితమైన శక్తి లేదా ప్రాణహానికర శత్రువు,ఆ శక్తి చేతిలో ఉన్నది “పనాకము” (కత్తి/ఆయుధం), అంటే నష్టాన్ని కలిగించగల సాధనం, కాని, అదే శక్తి “విష్వక్ పునర్భువా” – విశ్వవ్యాప్తి గలదిగా ఉండి, పునరుత్థానాన్ని (punar-bhuvā) కూడా కలిగించగల శక్తిగా ఉంటుంది, “మనః సమృద్ధా” అంటే – మనస్సును శక్తివంతం చేయగలదే కాని,“అఘాయవః” – పాపపూరితులపై మాత్రమే అది హానికరంగా పనిచేస్తుంది, అంటే, ఇది ద్వంద్వ స్వభావం గల శక్తిని గురించి – ఒకే శక్తి మేలుకీ, చెడుకీ కారణం కావచ్చునన్న సూత్రాన్ని ప్రతిపాదిస్తున్నది. దుర్వినియోగం చెడును పుట్టించవచ్చు, ధర్మబద్ధత శాంతిని ప్రసాదిస్తుంది.
శ్లోకం3: న బహవః సమశక నార్భకా అభి దాధిషః |
వేణోర్ద్వా ఇవాభితోసమృద్ధా అఘాయవః ||3||
అర్థం: నీవు గణంగా (బహువచనంగా ఉన్నా) ఒకే సమానమైన శక్తి కాదు, నీవు పిల్లవాడు (నార్భకః) లాంటి వాడవు కూడా కాదు, నీవు వేణువు ఎలాగా రెండు వైపులా పెరిగి విస్తరించునో,అలాగే పాపపూరితులపై నీవు పూర్తిగా వ్యాపించి ఉన్నావు.
భావం: ఈ శ్లోకం దుష్టశక్తుల స్వరూపాన్ని మరియు వాటిపై పనిచేసే దైవ శక్తిని వివరిస్తోంది: అంటే నీవు ఏ సామాన్యమైన బహుళ శక్తుల వలె కాదవు, నీ లోపల ఏకదిగ్భిన శక్తి ఉంది. నీవు అమాయకుడవు కూడా కాదు. నీ ఉనికి భయంకరమైనది, వేణువు (చెట్టు) రెండు వైపులా విస్తరించినట్లు, నీవు (శక్తి) కూడా అన్ని దిశలపైనా వ్యాపించావు, పాపులపై నీవు సంపూర్ణంగా ప్రబలమైనవాడివి. వారి నాశనమే నీ లక్ష్యం, ఈ శ్లోకం ద్వారా శత్రు దళాలు ఎంత బలంగా ఉన్నా, అమాయకంగా నటించినా, వారి దుర్మార్గపు ప్రకృతి నుంచి తప్పించుకోలేరని స్పష్టం చేస్తూ దివ్యశక్తికి వారి పైన పూర్తి స్థాయి ఆధిపత్యం ఉందని తెలియజేస్తుంది.
శ్లోకం4: ప్రేతం పాదా ప్ర స్ఫురతం వహతం పృణతో గ్రహాన్ |
ఇంద్రాని తు ప్రథమాజాతాముషితా పురః ||4||
అర్థం: మీ కాళ్లు ఎత్తి ముందుకు నడవండి,బలవంతంగా గ్రహాల్ని తొలగించండి, తొలగించబడినవాళ్లను మోసుకుపోండి, ఇంద్రుడి భార్య (ఇంద్రాణి) ముందుగా జన్మించినదా, ఆమె ముందే స్థాపించబడింది.
భావం: ఈ శ్లోకంలో, దుష్టశక్తులకు సూచనగా “మీ కాళ్లు పటపటలాడిస్తూ ముందుకు సాగండి” అని చెప్పడం ద్వారా వాటిని తొలగించాలని ఆశయం వ్యక్తమవుతోంది, “పృణతః గ్రహాన్ వహతం” అంటే ఆగ్రహ శక్తులను, లేదా హానికర శక్తులను జయించి, దూరంగా మోసుకుపోవాలని సూచన, “ఇంద్రాణి తు ప్రథమా జాతా” ఇంద్రాణి (ఇంద్రుని శక్తిరూపిణి) మొదటగా జన్మించినదిగా వర్ణించబడుతోంది అంటే శక్తి/స్త్రీ తత్త్వానికి ప్రాముఖ్యత, “ఉషితా పురః” ఆమె ముందుగా స్థిరపడినదిగా చెప్పడం ద్వారా, ఈ దివ్య శక్తి ఎప్పటికప్పుడు ముందు నిలిచి దుష్టాన్ని నిరోధించడంలో ముఖ్యమైనదని చెప్పడం, శక్తివంతమైన దేవీశక్తిని పిలవడం, మరియు నాశనానికి శరతపడిన శక్తుల పరాజయాన్ని సూచించే విధంగా ఉంటుంది.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 28 వ సూక్తం
శ్లోకం1: ఉప ప్రాగాదేవో అగ్ని రక్షిహామీవచాతనః |
దహన్నప యావినో యాతుధానంకిమాదినః ||
అర్థం: దేవుడు అయిన అగ్ని ముందుకు వచ్చి మమ్మల్ని రక్షించు,ఆపదలను నాశనం చేయి, మనలో ప్రవేశించగల దుష్టశక్తులను, యాతుధానులను కాల్చివేయి వారు ఏమి ప్రయత్నించినా, అది ఫలించకుండా చేయుము.
భావం: ఈ శ్లోకంలో అగ్ని దేవునిను,ముందుకు రావడం (ఉప ప్రాగాత్) రక్షణ చేయడం (రక్షి) ఆపదలను తొలగించడం (హామీవచాతనః)
దుష్టశక్తుల్ని కాల్చివేయడం (దహన్ యాతుధానాన్) ఈ నలుగురి కోసం ప్రార్థిస్తున్నారు, యాతుధానులు అంటే రాక్షస స్వభావం గల శత్రువులు, వారు మనం చేస్తున్న మంచి పనులను అడ్డగించడానికే ప్రయత్నిస్తారు, ఇవాళ్టి భాషలో చెప్పాలంటే అనారోగ్యం, అపశకునాలు, చెడు ఆలోచనలు, దుష్ట వ్యక్తుల బలాత్కార ప్రయత్నాలు అన్నీ “యాతుధాన” తత్వాలు, “కిమాదినః” అన్నది ఆ దుష్టుల ప్రయోజనం ఏమిటని ప్రశ్నగా ఉద్భవించి, వారి శక్తిని అగ్ని దేవుడు అర్ధమయ్యే లోపు కాల్చివేయాలని మనం వేడుకుంటున్నాం.
శ్లోకం2: ప్రతి దహ యాతుధానంప్రతి దేవ కిమదినః |
ప్రతీచః క్రిష్ణవర్తనే సందహ యాతుధాన్యః ||2||
అర్థం: ఓ దేవా! ప్రతి యాతుధానుడిని (దుష్టుని) కాల్చివేయి,వాడు ఏ ప్రయత్నం చేసినా ఫలించనివ్వకు, కృష్ణవర్తనులు (చీకటి మార్గంలో నడిచేవారు) ఉన్న దిక్కున,అందులో ఉన్న అన్ని యాతుధానులను నాశనం చేయి.
భావం: అగ్ని దేవుడు ఒక్కొక్కరినీ కాల్చివేయాలని సూచన వారు చేసే ప్రయత్నం (దురుద్దేశ్యం) ఏదైనా వృథా కావాలి, చీకటి మార్గాన్ని సూచించే పదం (అధర్మ, దుష్ట ఆలోచనలు). పూర్తిగా కాల్చివేయు, ధ్వంసం చేయు అన్న తాత్పర్యంతో, ఈ శ్లోకం ద్వారా చీకటి, దుష్ట శక్తులు, పాపబుద్ధి ఉన్న వారిని అగ్ని స్వరూపుడైన దేవుడు శాంతింపజేయాలని కోరుతున్నారు. ఇది శరీర రక్షణ, మనోశాంతి, ధర్మబలం పెంపు కొరకు శక్తివంతమైన వేద మంత్రం.
శ్లోకం3: యా శశాప శర్మనేన యాఘం మూరమాదధే |
యా రసస్య హరణాయ జాతమారిభే తోకమత్తా సా ||3||
అర్థం: ఎవరైతే మాకు శరణము లేకుండా చేస్తూ శాపం వేసిందో,ఎవరైతే పాపం చేసి మూర్ఖత్వాన్ని మాపై మోపిందో,ఎవరైతే రసాన్ని (ఆరోగ్యాన్ని, ఆనందాన్ని) దోచుకునేలా పుట్టిందో, అటువంటి శక్తి మా పిల్లలపై దాడి చేసినా, ఆమె తొలగించబడాలి.
భావం: ఈ శ్లోకం పూర్తిగా దుష్టశక్తుల ప్రబలతను తొలగించాలనే ఉద్దేశంతో ఉన్నది, “యా శశాప” శపించేవాడు/వాడి శక్తిని గుర్తించి, ఆ శాపాన్ని తిరస్కరించాలని కోరుతున్నారు, “మూరమాదధే” మూర్ఖత్వం లేదా అయోగ్యతను మనపై మోపిన శక్తిని దూరం చేయాలన్న ఆకాంక్ష.
“రసస్య హరణాయ” అంటే జీవశక్తిని, ఆరోగ్యాన్ని దోచేలా పుట్టిన శక్తిని (ఊర్జ హరించే దుష్టం), “అత్తా తోకం” మా పిల్లలను (తొకం), కుటుంబాన్ని దాడి చేసిన శక్తిని, “సా” (ఆమె) అనగా ఆ దుష్టాన్ని తొలగించమని దేవునికి ప్రార్థన.
శ్లోకం4: పుత్రమత్త యాతుధానః స్వసారముత నతయం |
అధా మిథో వికేశ్యో విఘ్న యాతుధాన్యో వి వృహ్యంతామరాయ్యః ||
అర్థం: యాతుధానులు (దుష్టశక్తులు) తమ కుమారుడిని, అక్కను లేదా చెల్లిని కూడా తినే దుష్టులు, వారు పరస్పరం కలిసి, తలలు వదిలి, విఘ్నాలు కలిగించే వారు, ఇటువంటి యాతుధానులను, శత్రువులను నాశనం చేయుము.
భావం: ఈ శ్లోకంలో “యాతుధానులు” అంటే దుష్ట శక్తులు లేదా రాక్షసులు. వారు బంధుత్వాన్ని లెక్కచేయకుండా, తమ పిల్లలను, సోదరీలను కూడా హింసించేంత క్రూరులు, వారు ఇతరులను అణచివేసే, గందరగోళం సృష్టించే, ఒడిదుడుకులు కలిగించే స్వభావం కలిగినవారు, ఈ శ్లోకంలో ఆ దుష్ట శక్తులను నిర్మూలించమని, వారికి ప్రతిఘాతం కలిగించాలని ప్రార్థన ఉంది.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 29 వ సూక్తం
శ్లోకం1: అభీవర్తేన మణినా యేనేంద్రో అభివవృద్ధే |
తేనాస్మాన్ బ్రహ్మణస్పతే అభి రాజ్ట్రాయ వర్ధయ ||
అర్థం: ఓ బ్రహ్మణస్పతే! ఇంద్రుడు అభివృద్ధి చెందిన మణితో, విజయ ప్రదమైన ఆ ప్రభావంతో మమ్మల్ని కూడా రాజ్యానికి (రాష్ట్రానికి) అభివృద్ధి చేయుము.
భావం: ఈ శ్లోకం ద్వారా పూజారులు లేదా ప్రజలు బ్రహ్మణస్పతిని (జ్ఞానదాత దేవత లేదా బృహస్పతి) ప్రార్థిస్తూ చెబుతున్నారు ఇంద్రుడు తన విజయాన్ని సాధించిన శక్తివంతమైన మణిని ఉపయోగించి ఎలా ఎదిగాడో,అదే శక్తి మనకు కూడా ఇవ్వమని కోరుతున్నారు, తద్వారా మన దేశం, మన సమాజం అభివృద్ధి చెంది పరాక్రమశాలి అవ్వాలని ఆశిస్తున్నారు, ఇది శాంతి, సమృద్ధి మరియు నాయకత్వ వికాసానికి సంబంధించిన శుభాకాంక్ష శ్లోకం.
శ్లోకం2: అభివృత్య సపత్నాన్ అభి యా నో అరాతయః |
అభి పృతన్యంతం తిష్ఠ అభి యో నో దురస్యతి ||
అర్థం: మా శత్రువులను అధిగమించు; మా మీద రావాలని యత్నించే శత్రుదలాలను ఎదుర్కొను; మా మీద దాడి చేయాలని చూస్తున్న వారిని అడ్డుకట్టు, ఎదురుగా నిలుచు.
భావం: ఈ శ్లోకం ఒక రక్షణార్థ ప్రార్థన. ఇందులో దైవాన్ని ప్రార్థిస్తూ చెబుతున్నారు “మా శత్రువులను మేము ఓడించగలిగేలా చేయి.
మా మీద దాడి చేయబోయే శత్రుసైన్యాలను అడ్డుకట్టు, మా మీద దుష్టబుద్ధితో వచ్చే వారిని ధైర్యంగా ఎదుర్కొనగల శక్తిని మాకు ఇవ్వు.”ఇది ధైర్యం, రక్షణ, విజయం కోరే శాంతిమంత్రం
శ్లోకం3: అభి త్వా దేవః సవితాభి షోమ ప్రవీవృద్ధత్ |
అభి త్వా విశ్వా భూతాన్యభీవర్తో యథాససి ||
అర్థం: ఓ ఋత్విజా! దేవుడు అయిన సవితా (సూర్యదేవుడు) నీపై ఆశీర్వాదం కల్పించును, నీవు అభివృద్ధి చెందునట్లు, సమస్త జీవులు (భూతాలు) నీకు అనుకూలంగా ఉండుగాక.
భావం: ఈ శ్లోకం ఒక ఆశీర్వాదమంతటి శుభప్రార్థన. ఇందులో సవితా దేవుడిని (సూర్యుని) పిలిచి, ఆయన దయతో ఒక వ్యక్తి అభివృద్ధి చెందాలని కోరుతున్నారు, అతను అభివృద్ధి చెందే విధంగా పతాకధ్వజంగా ఎదగాలని,ప్రపంచంలోని అన్ని జీవజాలం కూడా అతనికి అనుకూలంగా ఉండాలని ఈ శ్లోకంలో కోరబడింది, ఇది మంచి విజయాభివృద్ధిని, సౌభాగ్యాన్ని, దైవకృపను సూచించేది.
శ్లోకం4: అభీవర్తో అభిభవః సపత్నక్షయణో మణిః |
రాష్ట్రాయ మహ్యం బధ్యతా సపత్నేభ్యః పరాభువై ||
అర్థం: విజయాన్ని తెచ్చే, శత్రువులను ఓడించే, దేశాన్ని పరిపాలించేందుకు సహాయపడే మణి (అభయ తిలకము లాంటి శక్తి) నాకు (ఈ పాలకునికి) బలంగా కట్టండి,శత్రువులు ఓడిపోయేలా చేస్తూ రాజ్యాభివృద్ధికి ఉపయోగపడేలా చేయండి.
భావం: ఈ మంత్రం ఒక శక్తిశాలి ఆశీర్వాదంగా ఉంటుంది. ఇది రాజ్య పరిపాలనలో విజయం కోసం, శత్రువులపై ఆధిపత్యం కోసం ఉపయోగించబడే శాంతి మంత్రం, ఈ శ్లోకంలో మణి రత్నంగా ఒక దివ్యశక్తిని సూచిస్తూ, అది పాలకునికి బలాన్నిస్తుందని భావిస్తున్నారు.
ఈ మణి యొక్క శక్తితో పాలకుడు శత్రువులను ఓడించగలడని, తన రాజ్యాన్ని విజయవంతంగా పరిపాలించగలడని ప్రార్థించబడింది.
శ్లోకం5: ఉదసౌ సూర్యో అగాద్ ఉదితం మామకం వచః |
యథాహం శత్రుహోఽసాన్యసపత్నః సపత్రహా ||
అర్థం: ఈ ఉదయం సూర్యుడు ఉదయించాడే, అలాగే నా వాక్యం (ప్రార్థన) కూడా ఉదయించింది, నీవు నాకు శత్రువులను నశింపజేసే శక్తిని ఇవ్వు నేను శత్రువులపై గెలిచేలా, విరోధుల లేని స్థితికి రాను.
భావం: ఈ శ్లోకం ఒక విజయ ప్రేరణతో కూడిన శుభాశయము. ఇందులో, వ్యక్తి తన విజయం కోసం దేవుడిని ప్రార్థిస్తున్నాడు, “ఎలాగైతే సూర్యుడు ఉద్భవించేవాడు, అలాగే నా మాటలు కూడా ప్రబలిపోవాలి” అని కోరుతున్నాడు, అతను శత్రువులను తొలగించాలనుకుంటున్నాడు, దుష్టశక్తుల నుండి విముక్తి పొందాలని ఆకాంక్షిస్తున్నాడు, ఇది శత్రుజయం, ప్రభావశాలి మాటల శక్తి, మరియు స్వతంత్రత కోసం చేసే ఆత్మవిశ్వాసమయమైన ప్రార్థన.
శ్లోకం6: సపత్నక్షయణో వృషాభిరాష్ట్రో విషాసహః |
యథాహమేషాం వీరాణాం విరాజాని జనస్య చ ||
అర్థం: ఈ రాజ్యం శత్రువులను నశింపజేసే, పౌరుషంతో కూడిన,దుర్గుణాలను జయించే సామర్థ్యం కలిగినదిగా ఉండాలి ఎలాగైతే నేను వీరులందరిపై మరియు ప్రజల మధ్య ప్రభావశాలిగా ఉన్నానో.
భావం: ఈ మంత్రం ఒక పాలకుని లేదా నాయకుని శక్తి, ప్రతిష్ఠ, విజయాన్ని వ్యక్తపరుస్తుంది, ఇది ఈ విధంగా చెబుతోంది:ఈ రాజ్యం శత్రువులను అణచివేయగల సామర్థ్యం కలిగి ఉండాలి,పౌరుషం (ధైర్యం, శక్తి)తో నిండివుండాలి,దుర్నీతి, దుష్టశక్తులపై అధిపత్యం కలిగి ఉండాలి.ఈ ధంగా నేను ప్రజల్లో గొప్ప నాయకుడిగా వెలుగులో ఉండాలని ఆశయాన్ని వ్యక్తపరుస్తుంది.ఇది అధికారంలో ఉన్నవారి వికాసాన్ని, ప్రజల్లో గౌరవాన్ని, శత్రువులపై విజయాన్ని సూచించే శ్లోకం.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 30 వ సూక్తం
శ్లోకం1: విశ్వే దేవా వసవో రక్షతేమమృతా ఆదిత్యా జాగృత యూయమస్మిన్ |
మేమం సనాభిరుత వా అన్యనాభిః మేమం ప్రాపత్ పౌరుషేయో వధో యః ||
అర్థం: అమరులైన ఆదిత్యులు, వసవులు మరియు విశ్వ దేవతలు మమ్మల్ని రక్షించుగాక, మీరు మేల్కొని మాతో ఉండండి, మన సోదరులచేతనైనా లేదా ఇతరులచేతనైనా పౌరుష శక్తితో జరిగే హింస మమ్మల్ని తాకకూడదు.
భావం: ఈ మంత్రం ఒక రక్షణార్థ ప్రార్థన. ఇందులో వేద ఋషి అందరినీ కలిపే విశ్వదేవతలైన వసవులు (ప్రకృతిశక్తులు), ఆదిత్యులు (సూర్యుని వంశం) వంటి దేవతలను పిలుస్తూ చెబుతున్నారు: “దేవతలారా! మమ్మల్ని రక్షించండి, మాతో మేల్కొని ఉండండి.” “మనకు దగ్గరవారైనా, బంధువులైనా లేదా శత్రువులైనా వారి చేతుల ద్వారా శరీరబలంతో జరిగే ఏ హింసా చర్యా మమ్మల్ని తాకకుండా ఉండాలి.”ఇది భౌతికంగా హింసకు గురికాకుండా ఉండేందుకు ఒక రక్షణశక్తి కోసం చేసే శుద్ధమైన ప్రార్థన, ఈ శ్లోకం లోని పౌరుషేయో వధః (శక్తిచే జరిగే హింస) అనే పదం, శారీరక దాడులు లేదా బలవంతపు చర్యలకు సూచన. దేవతలు అటువంటి ప్రమాదాల నుండి రక్షించాలని ఇందులో ప్రార్థిస్తున్నారు.
శ్లోకం2: యే వో దేవాః పితరో యే చ పుత్రాః సచేతసో మే శృణుతేదమక్తమ్ |
సర్వేభ్యో వః పరిదదామ్యతం స్వస్త్యే న జరసై వహాథ ||
అర్థం: ఓ దేవతలారా! మీలో పూర్వికులు (పితృదేవతలు) అయినవారైనా, మీ సంతానమైనవారైనా, చైతన్యంతో ఉన్నవారంతా నా ఈ వాక్యాన్ని వినండి, మీ అందరికీ నేను నా నమస్కారాన్ని అర్పిస్తున్నాను.మా జీవితానికి మంగళం కలిగించి, మమ్మల్ని మూడుదశల్లో బాల్యం, యౌవనం, వృద్ధాప్యంలో సురక్షితంగా నడిపించండి.
భావం: ఈ మంత్రం ద్వారా ఋషి శాంతి మరియు రక్షణ కోసం దేవతలను ప్రార్థిస్తున్నాడు, ఇక్కడ మూడు తరాల దేవతలు — పితరులు (గత దేవతలు), పుత్రులు (భవిష్యత్తు దేవతలు), మరియు చైతన్యవంతమైన వర్తమాన దేవతలు అందరినీ ఉద్దేశించి చెప్పబడింది.
ఈ ప్రార్థనలో మూడు ముఖ్య అంశాలు ఉన్నాయి:
శ్లోకం3: యే దైవా దివి ష్ఠ యే పృథివ్యా యే అంతరిక్షి ఓషధీషు పశుష్వప్స్వంతః |
తే కృణుత జరసం ఆయురస్మై శతమన్యాన్ పరివృణక్తు మృత్యూన్ ||
అర్థం: ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలు, భూమిపై ఉన్నవారు, అంతరిక్షంలో ఉన్నవారు, ఔషధాల్లో, పశువుల్లో, నీటిలో ఉన్న దేవతలందరూ వారు మాకు పాతాపాట్లను తొలగించి, ఆరోగ్యాన్ని ప్రసాదించుగాక, వంద సంవత్సరాల ఆయుర్దాయం కలిగించండి,మరణకారణాలన్నింటినీ మాపై నుండి తొలగించండి.
భావం: ఈ శ్లోకం జీవన ఆరోగ్యానికి, దీర్ఘాయుష్కు శుభాశయంగా ఉంది, ఋషి, విశ్వములో వున్న అన్ని స్థలాల్లో ఉన్న దేవతలను ఉద్దేశించి ప్రార్థిస్తున్నాడు: దివిలో (ఆకాశంలో) ఉన్న దేవతలు,పృథివిలో (భూమిపై) ఉన్న దేవతలు,అంతరిక్షంలో తిరుగుతున్న శక్తులు, ఔషధాలలో, పశువుల్లో, నీటిలో ఉండే దైవశక్తులు వీరందరిని ఉద్దేశించి వేడుకుంటూ:“మీరు మాకు శక్తిని, ఆయుష్షును ప్రసాదించండి, మా శరీరంలో జరవృద్ధిని తగ్గించండి, మరణానికి దారి తీసే శక్తులన్నింటినీ మాకు దూరంగా ఉంచండి” అని ప్రార్థిస్తున్నారు.
శ్లోకం4: యేషాం ప్రయాజా ఉత వా అనుయాజా హతర్భాగా హుతాదశ్చ దేవాః |
యేషాం వః పంచ ప్రతిశ విభక్తాస్తాన్ వో అస్మై సత్రసదః కృణోమి ||
అర్థం: ప్రయాజ, అనుయాజ, హవి భాగాలు, హోమంలో నైవేద్యాలు వీటిని అందుకున్న దేవతలారా!మీ ఐదు విభాగాలను కలిపి, ఆ దేవతలందరినీ నేను ఈ యజ్ఞ స్థలానికి ఆహ్వానిస్తున్నాను.
భావం: ఈ శ్లోకంలో యజ్ఞంలో పాల్గొనే దేవతలను ప్రార్థిస్తూ, వారికి సమర్పించబడే భోజ్య భాగాలు (ప్రయాజ, అనుయాజ మొదలైనవి) పేర్కొంటూ, వారిని యజ్ఞంలో పాల్గొనమని ఆహ్వానిస్తున్నాడు. ఇది యజ్ఞంలో భాగంగా శ్రద్ధతో చేయబడే ఆహ్వాన శ్లోకం.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 31 వ సూక్తం
శ్లోకం1: ఆశానామ్ ఆశాపాలేభ్యశ్చతుభ్యో అమృతేభ్యః |
ఇదం భూతస్యాధ్యక్షేభ్యో విధేమ హవిషా వయం ||
అర్థం: ఆశల దేవతలకు మరియు వాటిని కాపాడే ఆశాపాలకులైన అమృతస్వరూప దేవతలందరికి ఈ హవిర్భాగాన్ని (నైవేద్యాన్ని) సమర్పిస్తూ, భూతములు (సమస్త జీవరాశి) మీద అధికారం కలిగిన వారి ఆరాధన చేస్తున్నాము.
భావం: ఈ శ్లోకంలో ఆశలు (ఇచ్ఛలు, ఆకాంక్షలు) మానవ జీవితంలో ముఖ్యమైనవని భావించి, వాటిని నియంత్రించే దేవతలైన ఆశాపాలకులకు నివేదన చేస్తున్నాము. అలాగే భూతాల ఆధిపతులైన దేవతలకు కూడా నివేదన చేసి, శాంతి, క్షేమం, ఆశీర్వాదం కోరుతున్నారు.
శ్లోకం2: యే ఆశానామ్ ఆశాపాలాశ్చత్వరః స్థన దేవాః |
తే నో నిరృత్యాః పాశైభ్యో ముంచతాం అంహసః అంహసః ||
అర్థం: ఆశల దేవతలు మరియు వాటిని పరిరక్షించే నాలుగు ఆశాపాలక దేవతలారా మీరు మమ్మల్ని నిరృతి దేవత యొక్క దుష్పాశాల నుండి విడిపించండి పాపం నుంచి, కష్టాల నుంచి మమ్మల్ని విముక్తులను చేయండి.
భావం: ఈ మంత్రం ద్వారా సాధకుడు, ఆశల ప్రకృతిని మరియు వాటి పాలక దేవతల శక్తిని గుర్తించి, అవి మానవుని జీవితాన్ని ప్రభావితం చేసే విధంగా ఉండవచ్చు అనే భయంతో, దుష్పరిణామాల నుండి రక్షణ కోరుతున్నాడు. ప్రత్యేకంగా “నిరృతి” అనే దుష్టశక్తిని సూచిస్తూ, దాని బంధనాల నుండి విముక్తి కోసం ప్రార్థిస్తున్నాడు.
శ్లోకం3: అనామస్త్వా హవిషా యజామ్యశ్యోణస్త్వా ఘృతేన జుహోమి |
య ఆశానామ్ ఆశాపాలస్తురీయో దేవః స నః సుభూతమేహ వక్షత్ ||
అర్థం: ఓ నిర్దోష దేవా! నేను నిన్ను హవిర్భాగంతో ఆరాధిస్తున్నాను. నిన్ను స్వచ్ఛమైన నెయ్యితో హోమంలో సమర్పిస్తున్నాను.
నాలుగు ఆశాపాలక దేవతలలో నాలుగవ దేవుడైన నీవు మాకు మంగళకరమైన మార్గంలో రాగాక!
భావం: ఈ శ్లోకంలో శుద్ధ హృదయంతో భక్తుడు, ఆశలను పరిరక్షించే నాలుగవ ఆశాపాలక దేవతను పిలుస్తూ, స్వచ్ఛమైన నెయ్యితో హవిస్సు సమర్పిస్తున్నాడు. అతని కోరిక ఏమిటంటే – ఆ దేవుడు తనను మంగళమయమైన, సుభూతి కలిగించే దారిలో నడిపించాలని.
ఈ మంత్రము మన ఆశయాల స్వచ్ఛతను, భగవంతుని ఆశీర్వాదం ద్వారా మంచి ఫలితాలను పొందాలనే శుభ సంకల్పాన్ని సూచిస్తుంది.
శ్లోకం4: స్వస్తి మాత్ర ఉత పత్రే నో అస్తు స్వస్తి గోభ్యో జగతే పురుషేభ్యః |
విశ్వం సుభూతం సువిదత్ర నో అస్తు జ్యోగేవ పృశేమ సూర్యం ||
అర్థం: మన తల్లి (భూమి) మరియు తండ్రికి శుభం కలగాలి, గోమాతలకు, ఈ జగత్తుకు మరియు మనుషులకు శాంతి కలగాలి.
ప్రపంచమంతా శుభంగా ఉండాలి, విజ్ఞానపరంగా అభివృద్ధి చెందాలి మేము దీర్ఘాయుష్కులై సూర్యుని దర్శిస్తూ జీవించాలి.
భావం: ఈ శ్లోకం సంపూర్ణ శాంతి మరియు శుభాభివృద్ధి కోరుతూ అన్నింటికీ శుభం కలగాలని ఆకాంక్షిస్తుంది — భూమికి, పశువులకు, ప్రజలకు, విశ్వానికి. ఇది జీవితం పరిపూర్ణంగా సాగాలని, జ్ఞానం పొందాలని, ఆరోగ్యంగా సూర్యుని దర్శిస్తూ దీర్ఘకాలం బ్రతకాలనే మహత్తర ఆకాంక్షను వ్యక్తపరుస్తుంది.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 32 వ సూక్తం
శ్లోకం1: ఇదం జనాసో విదథ మహద్ బ్రహ్మ వదిష్యతే |
న తత్ పృథివ్యా నో దివి యేన ప్రాణంతి వీరుధః ||
అర్థం: ఈ మహత్తర జ్ఞానాన్ని (బ్రహ్మను) ప్రజలు తమ సభల్లో (విదథ) వాక్కుతో ప్రకటిస్తారు, ఆ శక్తి (బ్రహ్మము) ఈ భూమిలోను కాదు, ఆకాశంలోను కాదు – అదే శక్తి వల్ల చెట్లు, మొక్కలు శ్వాసిస్తాయి, జీవిస్తాయి.
భావం: ఈ శ్లోకంలో ‘బ్రహ్మ’ అంటే పరమ సత్యము, జ్ఞానము మరియు జీవశక్తిగా అర్థం. అది భూమిలోనో, ఆకాశంలోనో కనిపించదు, కానీ అదే శక్తి వల్ల ప్రకృతిలోని వృక్షాలు, వృక్షలతలు జీవిస్తాయి. అంటే దృశ్యప్రపంచానికి ఆధారమైనది ఒక అదృశ్యమైన పరమ శక్తి అని స్పష్టంగా తెలియజేస్తోంది.
శ్లోకం2: అంతరిక్ష ఆసాథ్థామ శ్రాంత సదామివ |
ఆస్థానమస్య భూతస్య విదుష్ట వేదసో న వా ||
అర్థం: ఈ సత్యం (బ్రహ్మము లేదా జీవశక్తి) అంతరిక్షంలో నిలిచినదిగా (ఉన్నట్లుగా) భావించబడుతుంది కానీ అది విశ్రమించిన మౌన సాధువు లాగానే ఉంటుంది, ఈ భూత సృష్టికి ఇది ఆధారమైన స్థానం అనేది – జ్ఞానులు (వేదవేత్తలు) తెలుసారా లేదా అనేదీ తెలియదు.
భావం: ఈ శ్లోకం ద్వారా బ్రహ్మము (సత్యము, పరమశక్తి) యొక్క స్థానం ఎక్కడో, దాన్ని ఖచ్చితంగా ఎవరూ చెప్పలేరు అనే తాత్విక భావనను చెప్పబడుతుంది. అది అంతరిక్షంలో ఉందా? లేక శూన్యంలో ఉందా? అది స్థిరంగా ఉండే స్థానం ఉందా లేదా అన్నదానిపై కూడా సందేహమే. ఈ శ్లోకం మనకు “అద్వైతం”, “బ్రహ్మ తత్వం” అనే భావనల వైపు నడిపిస్తుంది — అన్నిటికి ఆధారం అయిన శక్తి కనిపించదు, కానీ అంతర్యామిగా ఉంది.
శ్లోకం3: యద్ రోదసీ రేజమాన భూమిశ్చ నిరతక్షతమ్ |
ఆర్ద్రం తదద్య సర్వదా సముద్రస్యైవ త్యాః ||
అర్థం: యప్పుడు ఆకాశం (దివి), భూమి కదిలి, భూమి కంపించగా ఆ సమయంలో అంతటా తడిగా (ఆర్ద్రంగా) మారింది, అది సముద్రపు తరంగాల వలె అన్నిదిక్కులా వ్యాపించింది.
భావం: ఈ శ్లోకంలో ప్రకృతి లో జరుగుతున్న గొప్ప ఉద్యమం గురించి చెప్పబడింది భూమి కంపించడంతో (భూకంపం లేదా భూమి మార్పు), ఆకాశం కూడా స్పందించినట్లుగా వర్ణిస్తున్నారు, ఈ స్థితిలో అన్నింటినీ తడిపే రసమూ, జీవకణమూ సముద్రం నుంచి వచ్చినట్టుగా చెప్పబడుతోంది. అంటే సముద్రం మూల మూలాధారమైన శక్తిగా వర్ణించబడింది.
శ్లోకం4: విశ్వం అన్యామభీవార తదన్యస్యాం అధి శ్రుతమ్ |
దివే చ విశ్వవేదసే పృథివ్యై చ ఆసం నమః ||
అర్థం: ఈ సర్వజగత్తును ఒక భిన్నమైన శక్తి ముడిచిపెట్టింది, మరొకదానిపై అది ఆధారపడింది, ఆకాశానికి, ఆ సర్వజ్ఞత కలిగిన దేవశక్తికి, మరియు భూమికి మా వందనాలు అర్పిస్తున్నాము.
భావం: ఈ శ్లోకంలో “విశ్వం” అంటే సకల సృష్టి, “అభీవార” అంటే వ్యాపించిపోయిన శక్తి, ఇది సృష్టి పరస్పర ఆధారభూతంగా ఉందని, ఒకదాని మీద మరొకటి ఆధారపడి ఉందని స్పష్టమవుతోంది, “దివే చ విశ్వవేదసే” అంటే ఆకాశంలో ఉన్న సర్వజ్ఞతకు నమస్సు,
“పృథివ్యై చ” అంటే భూమికి కూడా నమస్సు అని సూచిస్తూ, ఈ రెండు మూలశక్తులకు నివేదనగా ఈ శ్లోకం చెప్పబడింది.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 33 వ సూక్తం
శ్లోకం1: హిరణ్యవర్ణాః శుచయః పావకా యాసు జాతః సవితా యాస్వగ్నిః |
యా అగ్నిం గర్భం దధరే సువర్ణాస్తా న ఆపః శం స్యోనా భవంతు ||
అర్థం: బంగారు వర్ణంతో మెరిసే, పవిత్రమైన, శుధ్ధమైన ఆ నీటిలో సవితృ దేవుడు జన్మించాడు, అగ్నిదేవుడు ఆ నీటిలోనుంచి జన్మించాడు.
అటువంటి నీరు అగ్ని రూపంగా గర్భంలో దాచుకున్నది. ఆ సువర్ణవర్ణ నీరు మాకు శాంతి, మంగళం, ఆయుష్కాలిని ప్రసాదించుగాక!
భావం: ఈ శ్లోకం నీటి పవిత్రత, ఆవిర్భవించే దైవిక శక్తులు మరియు ఆపః శక్తిను ప్రశంసిస్తుంది, ఇందులో నీటిని హిరణ్యవర్ణ (బంగారు వర్ణం) గా వర్ణిస్తూ,అగ్ని, సవితా వంటి శక్తులు కూడా నీటి గర్భంలో జన్మించాయని చెప్పడం ద్వారా ప్రకృతి యొక్క అంతర్భాగంలో దాగిన తత్త్వజ్ఞానాన్ని సూచిస్తుంది, ఈ మంత్రము చివరలో “తా న ఆపః శం స్యోనా భవంతు” అని చెప్పడం ద్వారా ఈ నీరు మాకు శాంతినిచ్చే విధంగా ఉండాలని ఆకాంక్ష వ్యక్తం చేస్తుంది.
శ్లోకం2: యాసా రాజా వరుణో యాతి మధ్యై సత్యానృతే అవపశ్యన్ జనానామ్ |
యా అగ్నం గర్భం దధరే సువర్ణాస్తా న ఆపః శం స్యోనా భవంతు ||
అర్థం: జనులలోని సత్యాన్ని, అసత్యాన్ని విచారిస్తూ రాజులాంటి వరుణదేవుడు మధ్యలో సంచరించే నీటి తత్త్వం,అటువంటి నీరు అగ్నిని తనలో గర్భంగా ధరించును. ఆ సువర్ణవర్ణ నీరు మాకు శాంతిని, శుభాన్ని ప్రసాదించుగాక!
భావం: ఈ శ్లోకం ప్రకృతి తత్త్వం – ఆపః (నీరు) యొక్క శక్తిని మరియు దైవత్వాన్ని వివరిస్తోంది: వరుణుడు, నీటికి అధిపతి అయిన దేవుడు,
జనుల మంచి చెడులను గమనిస్తూ నడిచే శక్తిగా వర్ణించబడుతున్నాడు.అదే నీరు అగ్నిని గర్భంలో ధరించినదిగా చెప్పబడుతుంది ఇది జీవానికి మూలంగా ఉన్న రెండు విరుద్ధ శక్తులు (జలం + అగ్ని) ఒకటిగా సహజీవనంలో ఉంటాయనే తత్త్వాన్ని సూచిస్తుంది.
శ్లోకం3: యాసా దేవా దివి కృణ్వంతి భక్షం యా అంతరిక్షే బహుధా భవంతి |
యా అమం గర్భం దధరే సువర్ణాస్తా న ఆపః శం స్యోనా భవంతు ||
అర్థం: ఆ దేవతలు ఆకాశంలో భక్ష్యాన్ని (ఆహారాన్ని) తయారు చేసే నీరు,అంతరిక్షంలో అనేక రూపాలలో విహరిస్తున్న నీరు,తండ్రి గర్భంలో అమాన్ని (పొట్టలోని భోజ్యాన్ని/జీవకణాన్ని) సంరక్షించే నీరు ఆ సువర్ణవర్ణ నీరు మాకు శాంతిని, శుభాన్ని ప్రసాదించుగాక!
భావం: ఈ శ్లోకంలో ఆకాశంలో నీరు వర్ష రూపంలో భక్ష్యాన్ని అందించేదిగా (వర్షాల ద్వారా పంటలు).అంతరిక్షంలో – వర్ష, మేఘ, గాలిలో తేమ రూపంలో విహరిస్తూ, జీవన వ్యవస్థలో భాగమవుతుంది, గర్భధారణలో జీవరాశి గర్భంలో నీరు అమృతంగా నిలిచి, జీవనానికి మూలమవుతుంది.ఈ మంత్రము చివరగా మిగతా మంత్రాల మాదిరిగానే కోరుతుంది:ఆ నీరు మాకు శాంతిని, ఆరోగ్యాన్ని, సంతోషాన్ని ప్రసాదించాలి.
శ్లోకం4: శివేన మా చక్షుషా పశ్యతాపః శివయా తన్వోప స్పృశత త్వచ మే |
ఘృతచ్యుతః శుచయో యాః పావకాస్తా న ఆపః శం స్యోనా భవంతు ||
అర్థం: నీరు నా మీద దయతో చూసే దృష్టితో చూడుగాక ఆ శివశక్తి నీరు నా శరీరాన్ని మృదువుగా, శాంతియుతంగా తాకుగాక, నెయ్యి లాంటి అమృత తత్వాన్ని కలిగిన, శుద్ధమైన, పవిత్రమైన నీరు అవి మాకు శాంతి, మంగళం కలిగించుగాక!
భావం: ఈ శ్లోకంలో నీటి శక్తిని: శివ దృష్టిగా (ఆశీర్వాదమిచ్చే దివ్య దృష్టిగా) అభివర్ణించారు శివయా తన్వా స్పృశత అనే భాగం ద్వారా నీరు శరీరాన్ని శాంతిగా తాకాలని ప్రార్థన ఘృతచ్యుతః అంటే నెయ్యి మాదిరి పవిత్రమైన ఆపః, ఇవి శరీరానికి శుభ్రత, చైతన్యాన్ని ఇచ్చే పవిత్ర రూపాలుగా ఉన్నాయని చెప్పబడింది.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 34 వ సూక్తం
శ్లోకం1: ఇయం వీరున్ మధుజాతా మధునా త్వా ఖనామసి |
మధరధి ప్రజాతాసి సానో మధుమతస్కృధి ||
అర్థం: ఈ భూమి మధురంగా పుట్టినది, నీటిని మధురతతో (తీపితో) త్రవ్వుతున్నాము (తీస్తున్నాము).నీవు ప్రజలకు మధురతను ఇచ్చేవాడివి కావాలి,మాకు మధురమైన ఐశ్వర్యాన్ని ప్రసాదించు.
భావం: ఈ శ్లోకంలో మధురత అంటే కేవలం రుచి మాత్రమే కాదు శ్రేయస్సు, శాంతి, సంపద, ఆరోగ్యం, దైవిక అనుగ్రహం అన్నిటినీ సూచిస్తుంది, భూమి మధురంగా పుట్టినదని చెప్తూ,మనం త్రవ్వే నీరు కూడా మధురతను కలిగి ఉండాలని కోరుతున్నారు, ఇది ప్రజలకు మేలు చేయాలని, ఆయుష్మాన్, ధన్యత కలిగించాలనే ఆకాంక్షను వ్యక్తం చేస్తుంది.
శ్లోకం2: జిహ్వాయా అగ్ర మధు మే జిహ్వామూలే మధూలకమ్ |
మమేదహ కృతావసో మమ చిత్తముపాయసి ||
అర్థం: నా నోటి అగ్రభాగంలో మధురత ఉంది;నా నోటి మూలభాగంలోనూ తీపితనమే ఉంది, ఓ ప్రభూ! నా వాక్కు మధురంగా ఉండేలా ఆశీర్వదించు,నా మనస్సును కూడా నీ శుభమైన ఆశయాల్లో స్థిరపరచు.
భావం: ఈ శ్లోకంలో మూడు ప్రధాన అంశాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి: వాచమాధుర్యం (తీవ్రభాష): నోటి ముందు భాగం, వెనుక భాగం రెండింటిలోను మధురత ఉండాలని కోరుతూ, మాటల్లో మాధుర్యాన్ని కోరుతున్నారు, సంస్కార భావన: శరీరం, వాక్కు, మనస్సు
మనస్సు నియంత్రణ: “మమ చిత్తముపాయసి” అనగా — నా మనస్సు నీ ధ్యానంలో స్థిరపడాలని ప్రార్థన, ప్రతి మాట శాంతిదాయకంగా ఉండేలా జీవితం గడపాలన్న వేదసారాన్ని అందిస్తుంది
శ్లోకం3: మధుమన్ మే నిక్రమణం మధుమన్ మే పరాయణం |
వాచా వదామి మధుమద్భూయాసం మధుసందృశః ||
అర్థం: నా ప్రయాణం మధురంగా ఉండాలి,నా తిరిగి రాక కూడా మధురంగా ఉండాలి.నేను మధురమైన మాటలతో మాట్లాడాలి,
నా దృష్టి కూడా మధురతను ప్రసరించేదిగా ఉండాలి.
భావం: ఈ మంత్రము మన జీవనంలోని ప్రతిచర్యను మధురతతో నింపాలని కోరుతుంది మన మాట, మన కళ్ల చూపు, మన నడక – ఇవన్నీ శాంతిమయంగా, శుభప్రదంగా ఉండాలని ప్రార్థన, ఇది వేదాల తాత్త్విక భావనల్లో ఒక అత్యున్నత స్థాయి, ఎందుకంటే ఇది మానవ నైతికత, మానసిక స్థితి, శారీరక చలనం అన్నిటినీ మాధుర్యంతో మిళితం చేయాలని కోరుతుంది.
శ్లోకం4: మధోరస్మ మధుతరో మధుఘా మధుమత్తరః |
మామిత్కిల త్వం వనాః శాఖాం మధుమతీమివ ||
అర్థం: నేను మధురమైన మధువుతో ఉన్నవాడిని,ఎక్కువ మధురత కలవాడిని, మధురతనే ప్రసరిస్తున్నవాడిని, ఓ అడవిలోని వృక్షమా! నీవు నీ మధురమైన శాఖను నాకు అందించు.
భావం: ఈ శ్లోకంలో మధురత (తీపి, శాంతి, సాన్నిధ్యం) జీవితంలో ఎలా ఉండాలో సూచిస్తున్నారు: “మధోః అస్మి మధుతరః” – నేను మధురతలో ఉంటున్నాను, దానికంటే ఎక్కువగా మధురతను అనుభవిస్తున్నాను.“మధుఘా మధుమత్తరః” నేను మధురతనే ప్రసరిస్తున్నవాడిని, శాంతినే పంచే వాడిని, “మామిత్ కిల త్వం వనాః” – ఓ అడవి వృక్షమా, నీవు నీ మధురమైన శాఖను నాకివ్వు అంటే, ప్రకృతిలో శాంతిమయ అనుభవాన్ని నన్ను చేర్చుకో,
శ్లోకం5: పరి త్వా పరితతునేక్షుణాగామవిద్వషే |
యథా మా కామిన్యసో యథా మన్నాపగా అసః ||
అర్థం: నీ చుట్టూ మానసికంగా పరివేష్తించి, ద్వేషం లేకుండా మిత్రంగా మారుగాక, ఎలా అంటే – నన్ను ప్రేమించేవారు నాకు దగ్గరగా ఉన్నట్టుగా,అలాగే నన్ను ద్వేషించేవారు కూడా నన్ను దూరం చేయకుండా దగ్గరగా ఉండాలని కోరుతున్నాను.
భావం: ఈ మంత్రము లోతైన భావాన్ని కలిగి ఉంది: ఓ వ్యక్తా, నేను నిన్ను దురాశతో కాదు, ప్రేమతో, సమభావంతో చూస్తున్నాను.
మా మధ్య ద్వేషం లేకుండా ఉండాలి, నన్ను ప్రేమించే వారిలా నీవు ఉండాలి నన్ను ద్వేషించే వారు కూడా నా నుండి దూరంగా కాకుండా స్నేహంగా ఉండాలి.
అథర్వవేదం 1 వ కాండం 35 వ సూక్తం
శ్లోకం1: యదాబధ్నన్ దాక్షాయణా హిరణ్యం శతానీకాయ సుమనస్యమానాః |
తత్తే దానామ్యాయుషే వర్చసే బలాయ దీర్ఘాయుత్వాయ శతశారదాయ ||
అర్థం: పూర్వకాలంలో దాక్షాయణీ దేవతలు సంతోషంగా శతానీకుడికి హిరణ్యాన్ని (బంగారు వస్త్రం/ఆభరణం) కట్టినపుడు,
ఆ శుభద్రవ్యాన్ని నేను నీకు ఇస్తున్నాను నీవు దీర్ఘాయుష్కుడవై, వర్చస్సుతో, బలంతో, శత సంవత్సరాలు జీవించగలవుగా!
భావం: ఈ శ్లోకం ఒక శుభాకాంక్షగా, ఆశీర్వాదంగా చెప్పబడుతుంది: ఇక్కడ శుభలక్షణానికి ప్రతీక దాక్షాయణా అంటే దక్షుడు కుమార్తెలు, అంటే దేవతలు/స్త్రీశక్తులు. అవి శతానీకుడికి (పురుషునికి) శుభంగా హిరణ్యం కట్టినప్పుడు,అది ఆయుష్షు, బలం, కీర్తి, దీర్ఘాయువు ఇచ్చిందని చెప్తోంది. అలాగే ఈ శ్లోకాన్ని ఉపయోగించి, ఇప్పుడున్న వ్యక్తికి కూడా అదే ఫలితాలు కలగాలి అని ఆశీర్వదిస్తున్నారు.
శ్లోకం2: నైనం రక్షసి న పిశాచాః సహంతే దేవానామ్ ఓజః ప్రథమజం హ్యేతత్ |
యో బిభర్తి దాక్షాయణం హిరణ్యం స జావేషు కృణుతే దీర్ఘమాయుః ||
అర్థం: బంగారు ఆభరణం ధరించిన వాడిని రాక్షసులు, పిశాచాలు ఏవీ హానిచేయలేవు.ఇది దేవతల శక్తిలో అగ్రస్థానంలో ఉన్నదే.
ఎవరైతే దాక్షాయణుల హిరణ్యం ధరిస్తారో వారు జీవనయాత్రలో వేగంగా ముందుకెళ్లి దీర్ఘాయుష్కులు అవుతారు.
భావం: ఈ మంత్రం ద్వారా హిరణ్యాన్ని (బంగారం) ధారణ చేయడం వల్ల వచ్చే శుభఫలితాలు ఇలా వివరించబడ్డాయి: ఇది ధరిస్తే రాక్షస శక్తులు లేదా నష్టాన్ని కలిగించే పిశాచ శక్తులు హానిచేయలేవు, హిరణ్యం దేవతల శక్తి నుండి పుట్టినదిగా, ప్రథమజం (మొదటి ఉత్పత్తి) అని చెప్పబడింది. ఇది ధరించినవారు ఆయుష్షు, ఆరోగ్యం, చమత్కారతతో జీవించగలరని ఆశీర్వదించబడింది.
శ్లోకం3: అపాం తేజో జ్యోతి రోజో బల చ వనస్పతీనాముత వీర్యా |
ఇంద్ర ఇవేంద్రియాణ్యధి ధారయామో అస్మిన్ తద్దక్షమాణో బిభరద్ధిరణ్యం ||
అర్థం: నీటి శక్తి, తేజస్సు, జ్యోతి, రసము, బలం, వృక్షజాలంలో ఉండే శక్తులన్నిటినీ ఇంద్రుడు తన శక్తిలాగా ఎవరైతే తనలో ధరిస్తారో,
అటువంటి వ్యక్తి ధైర్యంగా హిరణ్యం ధరించగలవాడు.
భావం: ఈ శ్లోకం ఎంతో లోతైన తాత్వికతను వ్యక్తపరుస్తోంది: ఇవి ప్రకృతిలోని మూలశక్తులు, ఇవన్నీ హిరణ్యంలో (బంగారం) గూఢంగా కలసి ఉంటాయని భావించబడుతుంది, వృక్షజాల శక్తి, ప్రాణశక్తి కూడా ఇందులో భాగమే. ఇది జీవిని సమృద్ధిగా ఉంచే శక్తిగా వర్ణించబడింది. ఇంద్రుడు వంటి మహాశక్తివంతుడు తన శరీరంలో ఇంద్రియాలను బలంగా ఉంచినట్లు,హిరణ్యాన్ని ధరిస్తున్నవాడు కూడా శక్తివంతుడవుతాడు శక్తిమంతుడు, కార్యదక్షుడు.
శ్లోకం4: సమానా మాసా అమృతుభిష్టా వయం సవత్సరస్య పయసా పిపర్మ |
ఇంద్రాగ్నీ విశ్వే దేవాస్తే అనుమన్యంతామహణీయమానాః ||
అర్థం: మాసాలు, ఋతువులతో సమంగా మేము గడిపితే,సంవత్సర ఫలాలతో (అంటే పయసా – సమృద్ధి, జీవనరసం) మేము తృప్తిగా ఉండగలుగుతాం, ఇంద్రుడు, అగ్నిదేవుడు, మరియు విశ్వదేవతలు మా ఈ ప్రార్థనను (తపస్సును, కార్యాన్ని) అనుమతించి కరుణించుగాక!
భావం: ఈ శ్లోకం లోని ముఖ్యాంశాలు: మన జీవితం అన్ని మాసాల్లోను, ఋతువుల మార్పులనూ సమంగా అనుభవిస్తూ స్థిరంగా ఉండాలని ప్రార్థన. సంవత్సర కాలంలో రావలసిన ఫలితాలను, ఫలస్రుతిని ఆరోగ్యం, ధనం, ధర్మం లాంటి సమృద్ధిని కోరుతున్నాం. ఈ కార్యాన్ని మన సంకల్పాన్ని, ఉపాసనను, తపస్సును ఇంద్రుడు, అగ్ని మరియు ఇతర దేవతలు అనుమతించాలి, ఆమోదించాలి అని ప్రార్థన.
మొదటి కాండం సమాప్తం